Evlat Edinme Hizmeti


Soru 1: Evlat Edinme Nedir?

Evlat edinme; durumu evlat edindirilmeye uygun olan çocukla, durumu evlat edinmeye uygun kişi/eşler arasında hukuki bağlar sağlanarak çocuk ebeveyn ilişkisinin kurulmasıdır.

Soru 2: Evlat Edinme Koşulları Nelerdir?

Evlât edinmede;
-Küçüğün, evlât edinen tarafından en az bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması,
-Evlât edinmenin her halde küçüğün yararına bulunması ve evlât edinenin diğer çocuklarının yararlarının, hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi,
-Evlât edinecek kişi veya eşlerin, evlât edinilenden en az onsekiz yaş büyük olması,
-Ayırt etme gücüne sahip olan küçüğün rızasının alınması,
-22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun 311 inci ve 312 nci maddelerinde yer alan hükümler hariç, 309 uncu maddesinde belirtilen şekilde küçüğün ana ve babasının rızasının bulunması,
-Küçüğün vesayet altında olması halinde, Türk Medenî Kanununun 397 nci maddesinde öngörülen vesayet dairelerinin izninin alınmış olması,
-Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya her ikisinin de otuz yaşını doldurmuş bulunmaları koşulları aranır.

Evli Olmayan Kişinin Evlat Edinmek İstemesi Koşulu;
Evlât edinmek isteyen ve evli olmayan kişinin otuz yaşını doldurmuş bulunması koşulu aranır. Evli olmayanlar birlikte evlat edinemezler. Eşlerden birinin, diğerinin çocuğunu evlât edinebilmesi için;
En az iki yıldan beri evli olmaları veya kendisinin otuz yaşını doldurmuş bulunması koşulları aranır. Evli Olan Eşin Tek Başına Evlat Edinme Koşulu:
Otuz yaşını doldurmuş olan eşin, tek başına evlât edinebilmesi için; Diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksunluğu veya iki yılı aşkın süreden beri nerede olduğunun bilinmemesi ya da Mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşamakta olması yüzünden, birlikte evlât edinmesinin mümkün olmadığını ispat etmesi, Türk Medeni Kanunun 306. maddesine göre, en az 5 yıldan beri evli olmaları veya otuz yaşını doldurmuş bulunmaları gerekir.

Soru 3: Evlat edinmek Üzere Nereye Başvurulur?

-Yerleşim yeri Türkiye’de olan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları, yerleşim yerlerindeki İl Müdürlüklerine,
-Yerleşim yeri yurt dışında olan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları ile yabancı ülke vatandaşları, kabul eden Devletin merkezi makamına,
-Türkiye’de bir yıldan fazla süreyle oturma izni almış yabancı ülke vatandaşları, Merkezi Makama gönderilmek üzere bulundukları yerin İl Müdürlüğüne  yazılı başvuruda bulunurlar.

Soru 4:Başvuru Randevusuna Gelirken Getirilmesi Gereken Belge Var mı?

Bilgilendirme başvurusuna gelirken herhangi bir belge getirilmesi beklenmemektedir. Bu görüşmede, evlât edinilecek küçüklerin özellikleri ile evlât edinmenin sosyal ve hukuki sonuçları hakkında kapsamlı olarak bilgi verilmektedir.

Soru 5: Evlat Edinmek İçin Nasıl Başvurulur?

-Başvuru, önceden randevu alınarak ve şahsen yapılır.

-Eşler birlikte başvuruda bulunmalıdır. -Bilgilendirme görüşmesinde evlat edinmeye karar verilmesi ya da genel anlamda başvuru için uygun koşulları taşımaları halinde “İlk Görüşme Formu” düzenlenir. -Hazırlanması gereken belgelerin listesi verilir.

Soru 6: Belgelerin Teslimi İçin Belli Bir Süre Var mı?

Belgelerin başvuru tarihinden itibaren en geç iki ay içinde tamamlanarak teslim edilmesi gerekmektedir. Bu süre içinde belgelerini sunmayanların başvuruları işleme konulmaz. Belgelerin sunulduğu tarih ve saat, sosyal inceleme ve küçüğün yerleştirilmesi sıralamasında esas alınır.

Soru 7: Evlat Edinme İnceleme Süreci Nasıl Olur?

Belgelerin tesliminden itibaren en geç altı ay içinde başvuru sahipleri yerleşim yerinde ziyaret edilerek sosyal inceleme süreci başlatılır.

İnceleme sürecinde; başvuru sahiplerinin evlat edinilecek bir çocuk için uygun ebeveyn olma durumu, varsa birlikte yaşadıkları kişilerin kişilik, eğitim, kültürel özellikleri, ekonomik güçleri, sağlık durumları, aile bireylerinin karşılıklı birbirleriyle ve çevreleri ile olan ilişkileri, küçükten beklentileri, evlât edinmeye bakış açısı, bakım, eğitme ve yetiştirme konularına yaklaşımları, evlât edinilmek istenilen küçüğün özellikleri, başvuru sahibinin veya varsa çocuklarının tavır ve düşünceleri… gibi hususlar kapsamlı olarak değerlendirilecektir.

Soru 8: Çocuk, evlat edinecek aile yanına hemen yerleştiriliyor mu?

Evlat edinmeye uygun olduğu değerlendirilen ailelerimizin sayısının fazla olması, buna karşılık korunma ve bakım altında bulunan çocuklarımızdan hukuksal  durumları evlat edinmeye uygun olanlarının sayıca az olması nedeniyle ailelerimiz sırada beklemektedir.

Öncelikle sırada bekleyen evlat edinme aileleri ile görüşülerek ve evlat edinmek üzere müracaat edenlerle yapılan görüşmelerde beklentilerinin çok yönlü değerlendirilmekte, Koruyucu Aile olmaları yönünde de bilgilendirme yapılmakta, bir çocuğun aile yanında büyümesinin ve gelişimi üzerindeki olumlu etkileri anlatılmaktadır.

Soru 9: Aile yanına yerleştirilen çocuk hemen evlat edinilebilir mi?

Çocuğun evlat edinecek ailenin yanına yerleştirilmesi sonrasında; ana baba çocuk bağının kurulması, uygun ebeveynlik özelliklerini gösterme becerisi, yeni bireyin katılmasının aile dinamiklerine ve çocuğa etkisi, çocuğun, gelişim, sağlık, eğitim durumu… gibi hususlar da dikkate alınarak, yapılan gözlem ve görüşmeler ile belgelere dayanılarak izleme yapılır.  Çocuğun evlat edinilebilmesi için <strong>en az bir yıl süre ile </strong>evlat edinecek aile tarafından bakım ve eğitiminin Kurum denetiminde üstlenilmesi gerekmektedir.  Sonrasında uygun görülmesi halinde ise mahkeme kararı ile çocuk aile tarafından evlat edinilmektedir.

Soru 10: Her çocuk evlat edinilebilir mi?

Başvuruda bulunan ailelerimizin büyük çoğunluğu kuruluşlarımızda korunma ve bakım altında bulunan tüm çocuklarımızın evlat edindirilebileceğine ilişkin bir yanılgı içinde bulunmaktadırlar. Ancak bir çocuğun evlat edinme hizmetinden yararlandırılabilmesi için durumunun hukuksal olarak uygun olması gerekmektedir.

Soru 11: Evlat edinme ilişkisi nasıl kurulur?

Evlat edinme kararı mahkemece (evlat edinenin oturma yeri; birlikte evlat edinmede eşlerden birinin oturma yeri mahkemesince) verilir. Mahkeme kararıyla birlikte evlatlık ilişkisi kurulmuş olur. (Türk Medeni Kanunu Madde 315)

Soru 12: Evlat edinen ailenin iletişim bilgileri çocuğun biyolojik ailesine verilir mi?

Evlat edinme ile ilgili dosya bilgileri Kurumumuz tarafından gizlilik ilkesine uygun olarak arşivlenmektedir. Evlat edinme ile ilgili kayıtlar, belgeler ve bilgiler mahkeme kararı olmadıkça veya evlatlık istemedikçe hiçbir şekilde açıklanamaz. (Türk Medeni Kanunu Madde 314)

Soru 13: Evlat  edinilecek çocuğun nüfusa kaydı nasıl yapılır?

Evlat edinilen ve ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüklerin nüfus kaydına ana ve baba adı olarak evlat edinen eşlerin adları yazılır. (Türk Medeni Kanunu Madde 314)<br />Evlatlığın, miras ve başka haklarının zedelenmemesi, aile bağlarının devam etmesi için evlatlığın naklen geldiği aile kütüğü ile evlat edinenin aile kütüğü arasında her türlü bağ kurulur. Ayrıca evlatlıkla ilgili kesinleşmiş mahkeme kararı her iki nüfus kütüğüne işlenir. (Türk Medeni Kanunu Madde 314)

Soru 14: Çocuğa evlat edinildiği söylenmeli midir? Söylenmeli ise uygun zaman nedir?

Çocuk psikolojisi alanında yapılan çalışmalara göre çocukların bu durumu normal kabul ederek sorun yaşamamaları ve yaşatmamaları için evlat edinildiği, uygun yaş ve zamanda çocuğa mutlaka söylenmelidir. En uygun dönemin çocuğun henüz sosyal yaşama tam olarak açılmadığı, anne ve babanın yaşamında birinci derecede önem taşıdığı okul öncesi (4–6 yaş) çağıdır.

Soru 15: Çocuğa evlat edinildiği neden söylenmelidir?

Çocuğun ana-babasını bilme hakkı vardır. (Çocuk Hakları Sözleşmesi 7. Madde). Ayrıca çocuğun evlat edinildiğini öğrenmesi riski her zaman bulunmaktadır. Çocuğun bunu dolaylı şekilde öğrenmesi aile ve çocuk açısından yıkıcı ve yıpratıcı olacaktır.

Soru 16: Evlat edinilen kişi, dosya bilgilerine ulaşabilir mi?

Evet ulaşabilir. Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununun 1983 yılında yürürlüğe girmesini takiben arşiv oluşturulmuştur. Önceki yıllara ait arşiv bilgileri ise ilgili kurumlar tarafından devreden belgelerle sınırlıdır. ASP İl Müdürlüğüne başvuruda bulunulması gerekmektedir.

Soru 17: Evlat edinme mahkeme kararı olmaksızın doğrudan çocuğun nüfusa kaydının yapılması yasal mıdır?

Evlat edinme yasal bir işlem olup Türk Medeni Kanununun ilgili hükümleri kapsamında gerçekleştirilmektedir. Bir çocuğun evlat edinilebilmesi sadece ilgili Mahkeme tarafından verilen mahkeme kararına istinaden olur. Bunun dışında yapılan işlemler evlat edinme olarak adlandırılamaz. Bu işlemler soy bağının bozulması kapsamında yer aldığından Türk Ceza Kanunu kapsamında suç teşkil etmektedir. (Hâkim kararı olmaksızın doğrudan nüfusa kayıt ettirilerek çocuğun soy bağının değiştirilmesi durumunda Türk Ceza Kanununun 231. Maddesinde yer alan “Bir çocuğun soy bağını değiştiren veya gizleyen kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır” hükmü doğrultusunda işlem yapılmaktadır.)

Soru 18: Evlât edinme kararı ve küçüğün geri alınması nasıl olmaktadır?

İzleme süresi sonunda düzenlenen sosyal inceleme raporuna göre evlât edinmeleri uygun görülmeyenlerin talepleri reddedilir. Ret kararına yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içinde İl Müdürlüğü nezdinde itiraz edilebilir. İtiraz komisyon tarafından görüşülerek en geç bir ay içinde kesin olarak karara bağlanır. Komisyonca evlât edineceklerin uygun bulunmamaları durumunda küçük geri alınır. Geçerli bir mazeret olmaksızın yazılı bildirim tarihinden itibaren iki ay içerisinde evlât edinme kararı almak üzere mahkemeye başvurulmaması halinde, İl Müdürlüğünce küçüğün geri alınmasına karar verilir. Geçici bakım sözleşmesi süresi içerisinde, ebeveynlik sorumluluğunun yerine getirilmediğinin sosyal inceleme raporuyla saptanması durumunda, sürenin dolması beklenmeksizin de küçük geri alınabilir.