Koruyucu Aile Hizmeti


Soru 1: Koruyucu aile nedir?

Çeşitli nedenlerle öz ailesi yanında bakımları bir süre için sağlanamayan çocuklarımızın kendi aile ortamlarında eğitim, bakım ve yetiştirilme sorumluluğunu kısa veya uzun süreli olarak, ücretli veya gönüllü statüde, devlet denetiminde paylaşan, hissettikleri toplumsal sorumluluğu gösterebilen uygun aile ya da kişilerdir.

Soru 2: Koruyucu aile olmak istiyorum. Nereye müracaat etmem gerekiyor?

Koruyucu aile olmak için ikamet ettiğiniz ildeki Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne müracaat edebilirsiniz. Ayrıca Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Web Sitesi, koruyucu.ailevecalisma.gov.tr adresinden ve E- Devlet üzerinden başvuru yapılabilmektedir.

Soru 3: Koruyucu aile modelinden hangi çocuklar yararlandırılır?

Öz ailesi bulunan, öz ailesince bir süre için bakılamayan, çeşitli nedenlerle evlat edindirilme şansını tümüyle yitirmiş olan, kız ya da erkek, sağlıklı ya da engelli, tek ya da kardeş olup, koruyucu aile yanına yerleştirilmeye uygun olduğu belirlenmiş korunma altındaki çocuklar koruyucu aile yanına yerleştirilmektedir.

Soru 4: Kimler koruyucu aile olabilir?

TC Vatandaşı olan, sürekli Türkiye’de ikamet eden, 25 - 65 yaşları arasında, en az ilkokul düzeyinde eğitim almış ve düzenli gelire sahip olan, çocuğun öz anne-babası ya da vasisi olmayan, evli ya da bekâr, çocuklu ya da çocuksuz herkes koruyucu aile olmak üzere ikamet ettiği ilde bulunan il müdürlüğüne başvurabilir.

Akrabaların koruyucu aile olmak istemesi halinde yapılacak sosyal inceleme sonucuna göre yaş ve eğitim koşulları değerlendirilmektedir.

Soru 5: Koruyucu aileyim, çocuk bende ne kadar süre ile kalacak?

Çocuğun korunma altına alınma nedenine bağlı olarak öngörülen hizmet, uygulama planı kapsamında değişkenlik göstermektedir. Bu konuda İl Müdürlüğünce değerlendirme yapılmaktadır.

Soru 6: Koruyucu aileyim, başka bir ile taşınmak istiyorum ne yapmam gerekir?

Adres ve ikamet değişikliklerini gerçekleştirmeden en az bir ay önce İl Müdürlüğü'ne bildirmeniz gerekmektedir.

Soru 7: Koruyucu aileyim, tatil yapmak için yurt dışına çıkmak istiyorum, ne yapmak gerekir?

Çocuğun veli ya da vasisinin izni gerektiğinden, yasal işlemlerin tamamlanmasına yetecek süre göz önüne alınarak, en kısa sürede İl Müdürlüğü'ne bildirmeniz gerekmektedir.

Soru 8: Koruyucu aileyim, çocuğun öz ailesi ile görüşmesini istemiyorum, ne yapmam gerekir?

Koruyucu aile yükümlülükleri içerisinde belirtildiği şekilde öz ailesi ve akrabaları ile İl Müdürlüğünce uygun görülen şekil ve zamanda görüşmesini sağlamanız gerekmektedir.

Soru 9: Koruyucu aile yanına en fazla kaç çocuk yerleştirilebilir?

En fazla 3 çocuk yerleştirebilir. Çocukların kardeş olması durumunda yapılacak değerlendirme sonucuna göre çocuk sayısı sınırlandırılmayabilir.

Soru 10: Çocuğun yaş grubunu ve cinsiyetini seçebilir miyim?

Evet, ancak koruyucu aile yanına yerleştirilmesi planlanan çocuğa uygunluğunuz değerlendirilerek yönlendirme yapılacaktır.

Soru 11: Koruyucu aile adaylarında nelere dikkat edilmektedir?

Başvurusu kabul edilenler hakkında; çocuk yetiştirme konusundaki yeterliliği, kişilik özellikleri, evlilik ve sosyal ilişkileri, tek başına yaşayıp yaşamadığı, yaşantısının genel kabul görmüş toplum kural ve değerlerine uygun olup olmadığı, yaşları, diğer aile üyelerinin bu konudaki düşünceleri, iş ve ekonomik koşulları gibi çocuk ile koruyucu aile ilişkileri açısından önem taşıyan temel mesleki değerlendirme hususları dikkate alınarak sosyal inceleme yapılır.

Soru 12: Koruyucu aile bakım modelleri nelerdir?

4 çeşit koruyucu aile bakım modeli bulunmaktadır. Bunlar; Akraba veya Yakın Çevre Koruyucu Aile Modeli, Geçici Koruyucu Aile Modeli, Süreli Koruyucu Aile Modeli, Uzmanlaşmış Koruyucu Aile Modelidir.

Soru 13: Akraba veya Yakın Çevre Koruyucu Aile Modeli nedir?

Veli ya da vasi dışında kalan kan bağı bulunan akrabalar ya da çocuğun iletişim içinde olduğu veya tanıdığı bakıcı, komşu gibi yakın çevresinde olan kişi ve ailelerin sağladığı bakımdır.

Soru 14: Geçici Koruyucu Aile Modeli nedir?

Acil koruma gereken ya da hakkında hizmet planı oluşturulmamış ve kuruluş bakımına yerleştirilmemiş ya da kendisi için planlanan hizmet modelinden çeşitli nedenlerle henüz yararlandırılamamış çocuklar için, temel ana, baba eğitimleri ve Koruyucu Aile Birinci ve İkinci Kademe Eğitimini almış profesyonel kişi ve ailelerin sağladığı birkaç gün ile en fazla bir ay arasında değişen bakımdır.

Soru 15: Süreli Koruyucu Aile Modeli nedir?

Öz ailesi yanına kısa sürede döndürülme imkanı bulunmayan ya da kalıcı olarak aile yanına yerleştirilemeyen çocuklara, kişi ve ailelerin sağladığı bakımdır.

Soru 16: Uzmanlaşmış Koruyucu Aile Modeli nedir?

Özel zorlukları ve ihtiyaçları olan çocuklara yardımcı olabilecek lisans eğitimine sahip olan veya eşlerden biri en az ilköğretim düzeyinde olmak üzere temel ana, baba eğitimleri, Koruyucu Aile Birinci ve İkinci Kademe Eğitimlerini almış kişi ve ailelerin sağladığı bakımdır.

Soru 17: Evlat edinme ve koruyucu aile arasındaki fark nedir?

Evlat edinme hizmetinde aile, evlat edinme yolu ile hukuksal bir süreci tamamlayarak velayet hakkını almaktadır.

Koruyucu aile sisteminde aile, çocuğun bakım, yetişme ve eğitim sorumluluğunu Devlet ile paylaşmaktadır. Çocuğun velayeti öz ailesinde kalmaktadır.

Soru 18: Koruyucu aileye çocuğun yerleştirilmesiyle ilgili nasıl bir süreç işler?

Koruyucu aile statüsü verilen kişi ya da ailelerle koruyucu aile sözleşmesi imzalanıncaya kadar çocuk ve ailenin birlikte zaman geçirmeleri, birbirlerini tanımaları ve alışmalarına uygun ortam sağlanması yönünde uyum süreci başlatılır, uyum süreci sonunda yapılan değerlendirme olumlu ise çocuğun ve ailenin de istekli olması halinde yerleştirme işlemi gerçekleştirilir.

Soru 19: Koruyucu aile adaylarının hazırlaması gereken belgeler nelerdir?

- T.C. Kimlik Numarası beyanı.

- Bir adet vesikalık fotoğraf

- Öğrenim durumunu gösterir belgenin onaylı örneği.

- İş, gelir ve sosyal güvenlik durumunu gösteren belgenin onaylı örneği.

- Koruyucu aile olacak kişiler ve varsa birlikte yaşadığı kişilerden, çocuğun yüksek yararından hareketle; 26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile millete ve devlete karşı suçlar, topluma karşı suçlar, kişilere karşı suçlar ile uluslararası suçlardan ve çocuklara yönelik işlenen istismar suçlarından mahkûm olmadığına dair adli sicil belgesi.

- Varsa koruyucu aile birinci kademe, koruyucu aile ikinci kademe veya temel aile eğitimi belgesi veya belgelerinin onaylı örneği.

- Sosyal inceleme sürecinde tespit edilen durumlara ilişkin koruyucu aileyi tanımaya yönelik ihtiyaç duyulacak diğer belgeler.

- Koruyucu aile olacak kişiler ve varsa birlikte yaşadığı kişilerin, çocuğun bakımını, psiko-sosyal gelişimini ve eğitimini etkileyecek ya da çocuğa zarar verecek düzeyde fiziksel engeli, ruhsal rahatsızlığı ve bulaşıcı hastalığının olmadığını gösteren, Devlet ya da üniversite hastanelerinin ilgili bölümlerinden alınan doktor raporu, gerekli görülmesi halinde kişinin sağlığına, devam eden hastalığına veya bağımlılığına ilişkin ayrıntılı rapor.

Soru 20: Koruyucu aile adaylarının hazırlaması gereken belgeleri ne kadar süre içerisinde hazırlaması gerekir?

Koruyu aile adaylarından istenen belgelerin en geç bir ay içinde tamamlanması istenir.

Soru 21: Koruyucu aile adayları için istenen belgeler koruyucu aile olduktan sonra tekrar istenir mi?

Hizmet sürecinin devam ettiği her iki yılda bir adli sicil belgesi ve doktor raporu tekrar istenir.

Soru 22: Koruyucu aileyim, görev veya tatil amacı ile çocuğu beraberimde yurt dışına götürebilir miyim?

Veli, vasi veya kayyumun izni, çocuk ve aileyi izlemekle görevli sosyal çalışma görevlisinin uygun görüşü ile komisyona sunulur. Komisyon tarafından çocuğun yurt dışına çıkmasının uygun görülmesi halinde, İl Müdürünün teklifi ve mahalli mülki amirin onayı ile gerekli izin verilir.

Soru 23: Koruyucu aile hizmeti hangi nedenlerden dolayı sona erdirilir?

-Koruyucu ailenin belirtilen görev ve yükümlülükleri yerine getirmemesi.

-Çocukla koruyucu aile arasındaki sağlıklı iletişimin yapılan mesleki çalışmalara rağmen kurulamaması veya devam ettirilememesi. -Koruyucu aile tarafından çocuğun istismar edildiğinin tespit edilmesi
-Koruyucu ailenin, çocuğun öz ailesi ile ilişkilerini zedeleyecek tutum ve davranışlarda bulunduğunun ve bu doğrultuda ifadeler kullandığının belirlenmesi. -Çocuk için hizmetten beklenen yararın gerçekleşmediğinin yapılan izlemelerde tespit edilmesi. -Çocuğun koruyucu aileye yerleştirilme nedeninin ortadan kalkması. -Çocuğun yararlanacağı hizmet modelinin değişmesi veya koruma kararının kaldırılması. -Koruyucu ailenin herhangi bir nedenle hizmet vermekten vazgeçmesi

Soru 24: Koruyucu ailede bakılan çocukların sağlık giderleri nasıl karşılanmaktadır?

Koruyucu ailede bakılan çocukların sağlık harcamaları için kuruluş bakımındaki çocuklarda olduğu gibi 31.5.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümleri uygulanmaktadır.

Soru 25: Koruyucu ailelere sosyal güvence prim desteği var mıdır?

Koruyucu aile sözleşmesi devam eden koruyucu ailelerden, eşine veya bir yakınına bağlı olmaksızın emekliliğine esas sosyal güvencesi olmayan eşlerden birinin bir asgari ücret tutarı üzerinden Sosyal Güvenlik Kurumu kapsamında isteğe bağlı sigortasını yaptırması ve ödeme belgesinin ibrazı halinde primleri aylık ödemelere ilave edilerek Bakanlıkça gönderilen ödenekten karşılanır.

Soru 26: Koruyucu ailelere yapılan aylık ödemelerin kapsamı nedir?

Koruyucu aile yanına yerleştirilen çocukların bakım, eğitim ve yetiştirilmelerine ilişkin harcamalara karşılık olmak üzere talepte bulunan koruyucu ailelere her çocuk için, yaş aralıklarına göre belirlenen oranlar karşılığı tutarı, hiçbir kesinti yapılmaksızın aylık ve net olarak ödenir.

Soru 27: Koruyucu aile yanında bakılan çocukların gelişim ve eğitimlerinin desteklenmesi için koruyucu ailelere ne tür ödemeler yapılır?

Sorumlu sosyal çalışma görevlisi rehberliğinde yapılacak değerlendirme sonucunda koruyucu ailelere aşağıdaki ödemeler yapılır;
-Servis ile okullarına gitmek zorunda olan çocukların okul servis ücretleri ile engelli çocukların servis ücretleri ve 4-5 yaş grubu kreş çağı veya anaokulu çocuklarının servis ücretleri, servis bulunmaması halinde ulaşım giderleri karşılığı otobüs bilet ücreti ödenir.

-Bir meslek edinmek üzere kamu ya da özel kuruluşlar tarafından açılan kurslara katılacakların ücretsiz kontenjanlardan yararlanma durumları değerlendirilir, bu imkândan yararlanamayanların kurs süresince kurs bedelleri, eğitim ve öğretimlerine ilişkin etüt, kurs, yaz okulu, harç, sınav ve kayıt ücretleri ile bunlara ilişkin her türlü araç gereç ve malzeme giderleri karşılanır. Çocuğun gelişim ve eğitim ihtiyaçları sorumlu sosyal çalışma görevlisi tarafından değerlendirilerek uygun bulunması halinde çocuk bir yıl içinde birden fazla kursa katılabilir. -Başka illere öğrenim amacı ile gitmesi gereken çocukların ulaşım giderleri, bir günlük konaklama bedeli ile çocuğun okula kaydı ve kalacağı yere yerleştirilmesi ile ilgili olarak yardımcı olmak üzere giden koruyucu anne ve babanın da ulaşım ve bir günlük konaklama giderleri 10.2.1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanununun 8 inci maddesine göre memur veya hizmetli olmayanlar için ödenecek tutarı geçmeyecek şekilde ödenir. -Aylık bakım ücreti almayan koruyucu ailelere talepleri halinde birinci ve ikinci fıkrada belirtilen harçlık ile üçüncü fıkrada belirtilen ödemeler yapılabilir.

Soru 28: Okula giden çocuklara okul masraflarının karşılanması amacıyla yapılan ödeme var mıdır?

Koruyucu aile yanında bakılıp okula giden çocuklara her yıl bir defaya mahsus olmak üzere Eylül ayında okul masraflarının karşılanması amacıyla yaş grubuna göre yapılan ödemeler üç kat olarak uygulanır.

Soru 29: Çocukların giyim masraflarının karşılanması için yapılan ödeme var mıdır?

Koruyucu aile yanındaki bütün çocuklara yıllık giyim masraflarının karşılanması için Nisan ve Ekim ayları ödemeleri iki kat tutarında yapılır.

Soru 30: Koruyucu aile başvurum reddedildi itiraz için ne yapmam gerekir?

Reddedilme tebliği ile birlikte tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde il müdürlüğüne itiraz edilebilir. Farklı bir heyet tarafından görüşülerek en geç 1 ay içerisinde karara bağlanır. Karar itiraz eden kişiye yazılı olarak tebliğ edilir.

Soru 31: Çocuğumu ailevi ve maddi durumlarımız nedeniyle koruyucu aileye vermek istiyorum ne yapmam gerekiyor?

Koruyucu aile hizmetinden yararlanabilmesi için çocuğunuzun korunma altına alınması gerekmektedir. Bu nedenle bulunduğunuz ilde Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne veya bulunduğunuz ilçedeki Sosyal Hizmet Merkezine müracaat edebilirsiniz. Çocuğunuz korunma altında alındıktan sonra İl Müdürlüğü tarafından Koruyucu aile hizmetinden yararlandırılma durumu değerlendirilecektir.

Soru 32: Kardeşlerin aynı aile yanına yerleştirilmemesi halinde çocuklar açısından ne gibi kolaylık sağlanabilir?

Birbirleriyle görüştürebilecek aileler yanına yerleştirilmeleri esastır.

Soru 33: Koruyucu aile olduktan sonra babamda bizlerle kalmaya başladı tekrar bir belge istenir mi?

Koruyucu aileye yeni katılan her aile üyesi için adli sicil belgesi ve doktor raporu istenir.

Soru 34: Kişinin koruyucu aile statüsünün iptali hangi nedenlerden dolayı gerçekleşir?

Aşağıdaki durumların tespiti halinde koruyucu aile statüsü iptal edilir.

-Çocuğu ihmal ve istismar ettiğinin, kötü muameleye maruz bıraktığının belirlenmesi
-Sosyal ilişkileri açısından toplumun norm ve değerlerine aykırı düşen davranışlarının gözlenmesi
-Fizik ve ruh sağlığının, çocuğun bakımını etkileyecek derecede bozulmuş olduğunun Devlet ya da üniversite hastanelerince doktor raporu ile belirlenmesi. -Adli Sicil kaydı oluşması
-Mesleki danışmanlık hizmeti ve yönlendirmelere uygun davranmaması
-Geçici koruyucu ailenin çocuk yerleştirme önerilerini mazeretsiz olarak üç kereden fazla kabul etmemesi.

Soru 35: Koruyucu aile yanında çocuğa yönelik suç teşkil eden eylemlerin tespiti halinde ne yapılmaktadır?

Cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunulur. Çocuğun haklarının korunması amacıyla adli süreç takip edilmektedir.

Soru 36: Koruyucu ailelere çocuklara bakması sebebiyle ne kadar ödeme yapılmaktadır?

Koruyucu ailelere ödenen ücret (10270) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucunda elde edilen rakamın belli oranları alınarak belirlenmektedir.