Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü


Soru 1: Tedavi giderlerini kendi imkânları ile karşılayamayan ve sosyal güvenlik kapsamında bulunmayan engelli bireylerin tedavi giderleri nasıl karşılanmaktadır?

Herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşunun güvencesi altında olmayan ve yeterli ödeme gücü bulunmayan engelli bireyler GSS uygulamasından faydalanmaktadır. Bu kapsamda tedavi, muayene, ilaç, tetkik, diş tedavisi ve ortez:protez ihtiyaçları temin edilmektedir.

Soru 2: Sosyal güvencesi olmayanlar ortopedik ve diğer yardımcı araç ve gereçleri nasıl alabilir?

Ortopedik ve Diğer Yardımcı Araç ve Gereçler SGK tarafından karşılanmaktadır. SGK'ya başvuruda bulunabilir.

Soru 3: Tekerlekli sandalyenin bedelini kim öder?

Tekerlekli sandalyenin giderleri SGK tarafından karşılanmaktadır.

Soru 4: İşitme cihazının bedelini kim öder?

Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Talimatı gereğince ödeme yapılır. Cihazların ödenmeyen kısımları olmama halinde Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarından sağlanması Valilik ve Kaymakamlıklardan talep edilebilir.

Soru 5: Hasta alt bezinin bedeli ödeniyor mu?

Hastalığı nedeniyle “mesane veya rektum” kontrolü olmadığının (çocuklar için en az iki yaşını tamamlamış olmak kaydı ile) ve hasta altı bezi kullanması gerektiğinin belirtildiği uzman hekim raporuna dayanılarak reçete düzenlenmesi halinde ihtiyaca binaen kullanılması öngörülen hasta alt bezine ait fatura bedelleri birer aylık devreler halinde Sosyal Güvenlik Kurumunca ödenir.

Soru 6: Engellinin sahip olduğu konutta vergi muafiyeti var mıdır?

5378 Sayılı Engelliler Kanunu'nun 22'inci maddesi buna ilişkin düzenlemeyi içerir. Madde 22.: 29.7.1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan ""gazilerin,"" ibaresinden sonra gelmek üzere ""engellilerin,"" ibaresi eklenmiştir. Buna göre; 200 metrekareden küçük tek konutu olan engelliler emlak vergisinden muaftır.

Soru 7: Taşıtlarda Katma Değer Vergisi var mıdır?

3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanununda, engel dereceleri % 90 ve daha fazla olan malûl ve engellilerin kendi adlarına kayıt ve tescil edilmiş olan taşıtlar yanında engel dereceleri % 90 dan az olan malûl ve engellilerin adlarına kayıt ve tescilli olan ve engellilik haline uygun özel tertibatlı veya özel tertibatlı hale getirilmiş taşıtlar için, istisnai bir düzenleme bulunmamaktadır. Malül veya engelliler tarafından iktisap edilen veya ithal edilen taşıtlar genel KDV oranına tabidir.

Soru 8: Tek gözü olanlar (monoküler) sürücü belgesi alabilir mi?

26 Eylül 2006 tarih ve 26301 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları İle Muayenelerine Dair Yönetmelik”de belirtilen usul ve esaslar dahilinde tek gözlüler ehliyet alabilmektedir.

Soru 9: Engelli bireyin eğitim hakları nelerdir?

 Türk Milli Eğitiminin genel amaçları ve temel ilkeleri doğrultusunda, ülkemizdeki tüm özel eğitime ihtiyacı olan bireyler genel ve mesleki özel eğitim hizmetlerinden yararlanmaktadır. Özel eğitim hizmetlerinin planlanması, sürdürülmesi, erişimin artırılmasına yönelik çalışmalar Milli Eğitim Bakanlığınca yürütülmektedir.

Engelliler Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi eğitim kurumlarında/okullarında veya özel özel eğitim kurumlarında/okullarında eğitim-öğretimden yararlanmaktadır. Buna göre özel eğitime ihtiyacı olan bireylere verilen özel eğitim hizmetleri;

  • Engel türlerine yönelik olarak açılan ayrı özel eğitim okullarında, (görme, işitme, zihin engellilere, otizmli bireyler ve süreğen hastalığı olanlar için hastane ilköğretim okulları)
  • Genel eğitim içerisindeki okulların özel eğitim sınıflarında,
  • Okul öncesi, ilköğretim, orta öğretim ve yaygın eğitim kurumlarında kurumlarında kaynaştırma eğitimi uygulanan sınıflarında,
  • Gerçek veya tüzel kişilerce açılmış olan özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde verilmektedir.

Soru 10: Özel Özel Eğitim Merkezlerinden hizmet almak için nereye başvurmak gereklidir?

Hastaneden alınan “eksiksiz” doldurulmuş “engelliler için sağlık kurulu raporu” ile ikamet edilen ilçede bulunan Rehberlik Araştırma Merkezlerine müracaatta bulunulmalıdır.

Soru 11: Özel eğitim ücretlerinin ödemesi hangi kurum tarafından yapılmaktadır?

Özel eğitime ihtiyacı olduğu “Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu” tarafından tespit edilen tüm engelli bireylerin yararlandığı özel eğitim hizmetlerine ilişkin ödemenin Bütçe Uygulama Talimatı ile belirlenen kısmı Milli Eğitim Bakanlığı tarafından karşılanmaktadır. Bu miktar Milli Eğitim Bakanlığı tarafından özel eğitim hizmeti veren kuruma ödenmektedir.

Soru 12: Engelli bireyin ailesine yönelik eğitim hizmetleri nasıl verilmektedir?

Aile Eğitim Hizmetleri Rehberlik ve Araştırma Merkezleri Özel Eğitim okul ve Kurumları, kaynaştırma uygulamaları yapılan okullar tarafından hazırlanır ve yürütülür.

Soru 13: Üniversite sınavına giren engelli öğrenciler için ne tür kolaylıklar sağlanmaktadır?

Üniversite sınavına giren engelli öğrenciler için gerekli fiziksel düzenlemeler yapılmaktadır. Ortopedik ve görme engelliler için uygun düzenlenmiş sınav mekanları hazırlanmakta, görme engelliler ve az görenler için 30 dakikalık ek sınav süresi verilmekte, sınav sorularını okuyacak ve söylenecek yanıtları yazacak uygun eğitimde ve düzgün diksiyonlu “yardımcı refakatçi” eşliğinde sınava girme olanağı tanınmaktadır.

Soru 14: Engelli üniversite öğrencilerine sağlanan kolaylıklar nelerdir?

Başarılı ve ihtiyaç sahibi engelli öğrencilere Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu tarafından öncelikli olarak öğrenim kredisi, katkı kredisi ve yurt tahsisi yapılmaktadır.

20.06.2006 tarih ve 26200 sayılı resmi gazetede yayımlanan “ Yükseköğretim Kurumları Engelliler Danışma ve Koordinasyon Yönetmeliği” gereğince üniversitelerde, öğrencilerin öğrenim hayatlarını kolaylaştırmak için gerekli tedbirleri almak ve bu yönde düzenlemeler yapmak üzere “Engelliler Danışma ve Koordinasyon Birimi” oluşturulması sağlanmıştır.

Soru 15: Özel Eğitime İhtiyacı Olan Öğrencilerin Okullara ve Kurumlara Erişiminin Ücretsiz Sağlanması Projesi nedir? Proje kapsamında hangi öğrencilerin ücretsiz taşınması gerçekleştirilmektedir?

Özel Eğitime İhtiyacı Olan Öğrencilerin Okullara ve Kurumlara Erişiminin Ücretsiz Sağlanması Projesi” özel eğitime gereksinim duyan çocukların okullara erişiminin ücretsiz sağlanması ile eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanması ve engelli öğrencilerin okumaya teşvik edilmesi amacıyla Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim, Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğü işbirliğinde hazırlanmıştır. Proje kapsamında Milli Eğitim Bakanlığı bünyesindeki;

Görme Engelliler Okullarında, İşitme Engelliler Okullarında, Ortopedik Engelliler Okullarında, Otistik Çocuklar Eğitim: İş Eğitim Merkezlerinde, Zihinsel Engelliler Okullarında Uyum Güçlüğü Olanlar Okulunda, Özel Eğitim Okulları Bünyesinde Anasınıfında, Özel Eğitim Sınıflarında eğitim alan öğrenciler ücretsiz taşınmaktadır.

Soru 16: Fiziksel çevrenin engellilerin erişilebilirliğine uygun düzenlenmesi nasıl sağlanacak?

Kentsel yaşamın engellilerin erişilebilirliğine uygun olarak düzenlemesi yasal olarak zorunludur. Bu kapsamda şu yasal düzenlemeler yapılmıştır:

3194 Sayılı İmar Kanununda ve yönetmeliklerinde kentlerde her alanda erişilebilirliğin sağlanması için imar planları, kentsel, sosyal, teknik altyapı alanlarında ve yapılarda Türk Standartları Enstitüsü'nün ilgili standartlarına uyulması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ayrıca; 7/7/2005 tarihinde yürürlüğe giren 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanunda; aşağıdaki maddeler kentsel yaşamın engellilerin erişilebilirliğine uygun düzenlemesi amaçlıdır. Söz konusu Kanunun ilgili maddeleri şunlardır:

Madde 3-(Değişik:6/2/2014-6518/63 md.) Bu Kanunun uygulanmasında;

  1. f) Erişilebilirlik: Binaların, açık alanların, ulaşım ve bilgilendirme hizmetleri ile bilgi ve iletişim teknolojisinin, engelliler tarafından güvenli ve bağımsız olarak ulaşılabilir ve kullanılabilir olmasını, 

    g) Erişilebilirlik standartları: Türk Standardları Enstitüsünün erişilebilirlikle ilgili yayımladığı standartları, 

    … ifade eder.

Madde 7-(Değişik:6/2/2014-6518/69md.)

Yapılı çevrede engellilerin erişebilirliğinin sağlanması için planlama, tasarım, inşaat, imalat, ruhsatlandırma ve denetleme süreçlerinde erişilebilirlik standartlarına uygunluk sağlanır.

Özel ve kamu toplu taşıma sistemleri ile sürücü koltuğu hariç dokuz veya daha fazla koltuğu bulunan özel ve kamu toplu taşıma araçlarının engellilerin erişebilirliğine uygun olması zorunludur.

Bilgilendirme hizmetleri ile bilgi ve iletişim teknolojisinin engelliler için erişilebilir olması sağlanır.

Geçici Madde 2- Kamu kurum ve kuruluşlarına ait mevcut resmî yapılar, mevcut tüm yol, kaldırım, yaya geçidi, açık ve yeşil alanlar, spor alanları ve benzeri sosyal ve kültürel alt yapı alanları ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılmış ve umuma açık hizmet veren her türlü yapılar bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren sekiz yıl içinde engellilerin erişebilirliğine uygun duruma getirilir.

Geçici Madde 3- Büyükşehir belediyeleri ve belediyeler, şehir içinde kendilerince sunulan ya da denetimlerinde olan sürücü koltuğu hariç dokuz veya daha fazla koltuğu bulunan araçlarla sağlanan toplu taşıma hizmetlerinin engellilerin erişilebilirliğine uygun olması için gereken tedbirleri alır. Mevcut özel ve kamu toplu taşıma araçları, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren sekiz yıl içinde, sürücü koltuğu hariç dokuz ila on altı oturma yeri olan araçlarla verilen toplu taşıma hizmetleri, turizm taşımacılığı yapılan araçlarla sağlanan taşıma hizmetleri ve özel ve kamu şehirler arası toplu taşıma hizmetleri ile yolcu gemileri 7/7/2018 tarihine kadar engelliler için erişilebilir duruma getirilir. 

7/7/2018 tarihine kadar, karayolu ile turizm taşımacılığı yapan veya şehirler arası toplu taşıma hizmeti veren gerçek ve tüzel kişiler, engelli bireyin erişilebilir toplu taşıma hizmeti sağlanmasına ilişkin talebini azami yetmiş iki saat içinde karşılamakla ve servis taşımacılığı yapan gerçek ve tüzel kişiler, engelli personel veya öğrenciye talep hâlinde erişilebilir taşıma hizmetini sağlamakla yükümlüdür.

Erişilebilirliğin sağlanmasına yönelik izleme, denetleme ve idari para cezası uygulanması mekanizması bulunmakta olup;

5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanunun geçici 3 üncü maddesinde şu hükümler bulunmaktadır;

“(Ek fıkra: 4/7/2012-6353/34 md.) Bu Kanunun geçici 2 nci maddesi ile bu maddede  belirtilen erişilebilirlik standartlarının ve yükümlülüklerinin uygulanmasının izlenmesi ve denetimi her ilde Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler, Bilim, Sanayi ve Teknoloji, İçişleri, Çevre ve Şehircilik, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlıkları ile engelliler ile ilgili konfederasyonların temsilcilerinden oluşan komisyon tarafından yapılır. İhtiyaç halinde birden fazla komisyon kurulabilir. Denetim sonucunda ilgili belediye ve kamu kurum ve kuruluşları ile umuma açık hizmet veren her türlü yapıların ve açık alanların malikleri ile toplu taşıma araçlarının sahiplerine eksikleri tamamlaması için birinci fıkrada belirtilen sürenin bitiminden itibaren iki yılı geçmemek üzere ek süre verilebilir. 

(Ek fıkra: 4/7/2012-6353/34 md.) Sürenin bitiminden itibaren öngörülen yükümlülüklerini yerine getirmediği denetim komisyonlarınca tespit edilen umuma açık hizmet veren her türlü yapılar ve açık alanlar ile toplu taşıma araçlarının sahibi olan gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri ve ikinci, üçüncü fıkralar ile beşinci fıkra kapsamında yürürlüğe konulan yönetmelikle öngörülen yükümlülüklerini yerine getirmediği denetim komisyonlarınca tespit edilen gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerine Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından her bir tespit için bin Türk Lirasından beş bin Türk Lirasına kadar idari para cezası uygulanır. Bu şekilde bir yıl içinde uygulanacak idari para cezasının tutarı ellibin lirayı geçemez. İkinci ve üçüncü fıkrada öngörülen yükümlülüklerini veya geçici 2 ve 3 üncü maddelerde belirtilen sürelerin bitiminden itibaren öngörülen yükümlülüklerini yerine getirmediği denetim komisyonlarınca tespit edilen büyükşehir belediyeleri, belediyeler ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarına Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından her bir tespit için beşbin Türk Lirasından yirmibeşbin Türk Lirasına kadar idari para cezası uygulanır. Bu şekilde bir yıl içinde uygulanacak idari para cezasının tutarı beşyüz bin lirayı geçemez. Bu maddeye göre verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içerisinde ödenir. Genel bütçeye gelir kaydedilen idari para cezası tutarları dikkate alınarak erişilebilirlik konusundaki projelerde kullanılmak üzere Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bütçesinde ödenek öngörülür.”

20/07/2013 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Yönetmeliği gereği her ilde valilikler bünyesinde Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme komisyonları kurulmuştur. Bu komisyonlara başvuruda bulunulabilir.

Komisyonlar, Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Planına göre oluşturulması gereken izleme ve denetleme programları kapsamında yer alan bina, açık alan ve toplu taşıma araçları ile kendisine ulaşan başvurular kapsamında yerinde denetleme yapmaktadır.

Soru 17:Oturulan konutta engele uygun düzenlemeler yaptırılabilir mi?

Kat Mülkiyeti Kanununa tabi olan apartman, site vb. konutlarda yaşayan kişiler getirilen yasal düzenleme ile engeline uygun düzenleme yaptırma olanağına sahip olmuşlardır. 5378 sayılı Yasanın 19. maddesinde; 23.6.1965 tarihli ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun 42 nci maddesinin birinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

Engellilerin yaşamı için zorunluluk göstermesi hâlinde, proje tadili kat maliklerinin en geç üç ay içerisinde yapacağı toplantıda görüşülerek sayı ve arsa payı çoğunluğu ile karara bağlanır. Toplantının bu süre içerisinde yapılamaması veya tadilat talebinin çoğunlukla kabul edilmemesi durumunda; ilgili kat malikinin talebi üzerine bina güvenliğinin tehlikeye sokulmadığını bildirir komisyon raporuna istinaden ilgili mercilerden alınacak tasdikli proje değişikliği veya krokiye göre inşaat, onarım ve tesis yapılır. İlgili merciler, tasdikli proje değişikliği veya kroki taleplerini en geç altı ay içinde sonuçlandırır. Komisyonun teşkili, çalışma usûlü ile engellinin kullanımından sonraki süreç ile ilgili usûl ve esaslar Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ile Özürlüler İdaresi Başkanlığı tarafından müştereken hazırlanacak yönetmelikle belirlenir.” hükmü eklenmiştir. Ayrıca Yasa hükmünde sözü edilen komisyonun kuruluş ve çalışma usülleri ile ilgili “Yapılarda Engellilerin Kullanımına Yönelik Proje Tadili Komisyonları Teşkili, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” 22 Nisan 2006 tarih ve 26147 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Bu yönetmelik ile tadilat talebinde bulunan kat malikinin diğer kat malikleriyle yapacağı toplantıda talebinin reddedilmesi durumunda kurulacak olan komisyonla ilgilidir. 

Kat maliki, tadilat yapılacak olan binanın ruhsat işlemlerinin yapıldığı kuruluşa başvuru yaparak bir komisyon oluşturulmasını talep edebilir. Bu komisyonun söz konusu talebin gerekliliği ve bina güvenliği açısından bir değerlendirme yapmasının koşulları Yönetmelik kapsamında ele alınmaktadır.

Örneğin; konutunda asansör olmayan bir kişi, asansör yaptırmak istediğinde kat malikleri ile bir toplantının yapılması, toplantıda konunun görüşülerek sayı ve arsa payı çoğunluğu ile karara bağlanması gerekmektedir. Toplantının yapılamaması veya tadilat talebinin çoğunlukla kabul edilmemesi durumunda; ilgili kat malikinin talebi üzerine bina güvenliğinin tehlikeye sokulmadığını bildirir komisyon raporuna istinaden ilgili mercilerden (belediyeler vb.) alınacak tasdikli proje değişikliği veya krokiye göre inşaat, onarım ve tesis yapılır. İlgili merciler, tasdikli proje değişikliği veya kroki taleplerini en geç altı ay içinde sonuçlandırır. 

Soru 18:Engelliler için ayrılmış park yerlerinin işgalini önlemeye yönelik bir düzenleme var mıdır?

Otopark Yönetmeliğinde; otoparkların yapımında TSE standartlarına uyulması, umumi bina, bölge otoparkları ve genel otoparklarda, giriş-çıkış ve asansörlerine en yakın yerlerinde birden az olmamak şartıyla, her 20 park yerinden birinin engelli işareti konularak engelliler için ayrılması zorunludur.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 61 inci maddesine göre “Engellilerin araçları için ayrılmış park yerlerine” engelli olamayanlar tarafından park edilmesi yasaklanmıştır ve engelli olmayanlar tarafından yapılan ihlâlin para cezası iki kat olarak uygulanmaktadır. 

Soru 19:Ayni Nakdi Yardım (Yiyecek, Giyecek, Para Yardımı) yapılmakta mıdır?

Muhtaç durumda olup, herhangi bir sosyal güvenliği olmayan kişiler; İl veya ilçedeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına başvuruda bulunarak, ayni ve nakdi yardımlardan yararlanabilirler.

Ayrıca, Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğünce muhtaç durumdaki ailelerin çocuklarının bakımına destek için ayni ve nakdi yardımlar yapılmaktadır. Muhtaç olup, engelli çocuğunun bakımında güçlükler yaşayan aileler bu yardımdan yararlanmak için İllerinde bulunan İl Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Müdürlüğüne müracaat edebilirler.

Soru 20: Medyada engellilerin şiddet ve ayrımcılığa tabi tutulmamasını önlemeye ilişkin koruyucu tedbirler var mıdır?

5378 Sayılı Engelliler Kanunu'nun 37'inci maddesi buna ilişkin düzenlemeyi içerir

Madde 37.: 13.4.1994 tarihli ve 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanunun 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (u) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. (u) Kadınlara, güçsüzlere, engellilere ve çocuklara karşı şiddetin ve ayrımcılığın teşvik edilmemesi hükmü yer almaktadır.

Soru 21: Belediyeler bünyesinde gerçekleştirilen hizmetlere ilişkin yasal bir dayanak mevcut mudur?

"Engellilere yönelik olarak Belediyeler bünyesinde gerçekleştirilen çeşitli hizmetler; yardıma muhtaç olan engellilerin barınması için bakım ve rehabilitasyon merkezleri açmak; danışma ve rehberlik merkezleri açmak; ücretsiz muayene ve ilaç yardımı yapmak; ayni ve nakdi yardımlarda bulunmak; belediye otobüslerinden ücretsiz veya indirimli yararlanmalarını sağlamak; özel kurslar düzenlemek; yarışmalar, şenlikler, geziler ve spor müsabakaları düzenlemektir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14. maddesinde hizmetlerin yerine getirilmesinde öncelik sırasının belediyenin mali durumu ve hizmetin ivediliği dikkate alınarak belirleneceği, belediye hizmetlerinin sunumunda engelli, yaşlı, düşkün ve dar gelirlilerin durumuna uygun yöntemler uygulanacağı hükme bağlanmıştır. Büyükşehir belediyelerine ise verilen görevler 5216 sayılı kanunun 7.maddesinde düzenlemiştir. Büyükşehir belediyelerinin sosyal nitelikli görevleri de maddenin (n) bendinde “Gerektiğinde sağlık, eğitim ve kültür hizmetleri için bina ve tesisler yapmak, kamu kurum ve kuruluşlarına ait bu hizmetlerle ilgili bina ve tesislerin her türlü bakımını, onarımını yapmak ve gerekli malzeme desteğini sağlamak”, (v) bendinde “Sağlık merkezleri, hastaneler, gezici sağlık üniteleri ile yetişkinler, yaşlılar, engelliler, kadınlar, gençler ve çocuklara yönelik her türlü sosyal ve kültürel hizmetleri yürütmek, geliştirmek ve bu amaçla sosyal tesisler kurmak, meslek ve beceri kazandırma kursları açmak, işletmek veya işlettirmek, bu hizmetleri yürütürken üniversiteler, yüksek okullar, meslek liseleri, kamu kuruluşları ve sivil toplum örgütleri ile işbirliği yapmak” şeklinde yer almaktadır. Büyükşehir belediyeleri için 5216 sayılı kanununa 01.07.2005 tarih ve 5378 sayılı kanunla eklenen “Ek madde 1” ile engellilerle ilgili bilgilendirme, bilinçlendirme, yönlendirme, danışmanlık, sosyal ve mesleki rehabilitasyon hizmetleri vermek üzere engelli hizmet birimleri oluşturulması, bu birimlerin faaliyetlerini engellilere hizmet amacıyla kurulmuş vakıf, dernek ve bunların üst kuruluşlarıyla işbirliği halinde sürdürmeleri öngörülmüştür. Bu çerçevede “Büyükşehir Belediyeleri Engelli Hizmet Birimleri Yönetmeliği” 16.08.2006 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Ayrıca 5378 sayılı Engelliler Kanunu ile Büyükşehir belediyeleri ve belediyeler, şehir içinde kendilerine sunulan ya da denetimlerinde olan toplu taşıma hizmetlerinin engellilerin erişilebilirliğine uygun olması için gereken tedbirleri 2012 yılına kadar almakla ve mevcut özel ve kamu toplu taşıma araçlarını engelliler için erişilebilir durumuna getirmekle görevlendirilmiştir"

Soru 22: Engelli, yaşlı, gazi ve şehit yakınları şehiriçi ulaşımdan ücretsiz faydalanmakta mıdır?

Ücretsiz seyahat hakkından yararlanmaya ilişkin usul ve esaslar Bakanlığımızca çıkarılan Ücretsiz veya İndirimli Seyahat Kartları Yönetmeliği ile belirlenmiş olup, ilgili Yönetmelik 4/3/2014 tarihli ve 28931 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.12 Temmuz 2013 tarihinde 6495 sayılı Kanunla 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunda yapılan değişiklikle şehit yakınları, gazilere, gazi yakınlarına, başarılı sporculara, engel oranı %40 ve üzerinde olan engelli bireylere ve ağır engelli olan bireylerin birlikte yolculuk ettikleri en fazla bir refakatçisine demiryolları ve denizyollarının şehir içi ve şehirlerarası hatlarından, belediyelere, belediyeler tarafından kurulan şirketlere, birlik, müessese ve işletmelere veya belediyeler tarafından yetki verilen özel şahıs ya da şirketlere ait şehir içi toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz olarak yararlanma hakkı; 65 yaşın üstündeki vatandaşlara demiryolları ve denizyollarının şehir içi hatları ile yukarıda sayılan şehir içi toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz olarak, demiryolları ve denizyollarının şehirlerarası hatlarından ise % 50 indirimli olarak yararlanma hakkı getirilmiştir.

Soru 23: Ücretsiz Seyahat Kapsamında Özel Halk Otobüsü ve Deniz Ulaşımı Sahiplerine Bedel Ödeniyor mu?

4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun birinci maddesine 27/3/2015 tarihli ve 6637 sayılı Kanunla eklenen dokuzuncu fıkrasında; ücretsiz seyahat yükümlülüğü bulunan ve belediyeler tarafından yetki verilen özel şahıs ya da şirketlere ait şehiriçi toplu taşıma hizmeti veren her bir ulaşım aracı ile özel deniz ulaşımı aracı için bunların işletmecilerine, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bütçesine bu amaçla konulan ödenekten ilgili belediyeler aracılığıyla her ay gelir desteği ödemesi yapılacağı belirtilmiştir.

Bu çerçevede, söz konusu gelir desteğinin ödenmesine ilişkin usul ve esasları düzenleyen Ücretsiz Seyahat Kapsamında Yapılacak Gelir Desteği Ödemesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik, 6/1/2016 tarihli ve 29585 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış ve yürürlüğe girmiştir.

Gelir desteği miktarı, 8 Haziran 2018 tarihinde her bir ödeme kaleminde %33 oranında arttırılmıştır. Böylece;

Şehir içi toplu taşıma hizmeti veren her bir özel denizyolu ulaşımı aracı için aylık 1000 TL;

Diğer ulaşım araçlarından;Ankara ve İstanbul büyükşehir belediyelerinde şehir içi toplu taşıma hizmeti veren her bir ulaşım aracı için aylık

1330 TL,büyükşehir belediyesi olan diğer illerde şehir içi toplu taşıma hizmeti veren her bir ulaşım aracı için aylık 1000 TL,

Büyükşehir belediyesi olmayan illerde şehir içi toplu taşıma hizmeti veren her bir ulaşım aracı için ise aylık 800 TL.

İlgili Yönetmeliğe göre; belediyelerden gönderilen bilgiler doğrultusunda

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen icmal tabloları uyarınca hesaplanan ödeme miktarlarının

 

İl Müdürlüklerimiz aracılığı ile belediyelerin açacakları hesaplara aktarılmaktadır.​ 

Soru 24:Engelli Kimlik Kartı almak için gerekli şartlar nelerdir?

30.03.2013 tarih ve 28603 sayılı resmi gazetede yayımlanan "Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik" kapsamında yetkili hastanelerden birince düzenlenmiş en az % 40 ve üzeri engel oranı belirtir  "Engelliler İçin Sağlık Kurulu Raporu" çıkarılması gerekmektedir.

Soru 25: Engelli Kimlik Kartı nereden ve nasıl alınır?

19.07.2008 tarih ve 26941 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Engelliler Veri Tabanı Oluşturulmasına ve Engellilere Kimlik Kartı Verilmesine Dair Yönetmelik” gereği, Engelliler İçin Kimlik Kartı alabilmeniz için nüfus cüzdanı, 2 adet fotoğraf ve sağlık kurulu raporu aslı veya onaylı örneği ile ikamet ettiğiniz ilin Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne müracaat edilir.

Soru 26: Engelli Kimlik Kartının sağladığı haklar nelerdir?

Engelli Kimlik Kartı ile çeşitli kurum ve kuruluşların sağladığı hizmetlerden ilgili kurumun mevzuatları doğrultusunda indirimli veya ücretsiz yararlanır.

Örneğin; şehir içi ulaşımda ücretsiz seyahat, müze ve ören yerlerine ücretsiz giriş imkanı vb.

Soru 27: Engelliğe Bağlı Gelir Vergisi İndiriminden kimler yararlanabilmektedir?

Engelli hizmet erbabı ile bakmakla yükümlü olduğu engelli kişi bulunan hizmet erbabı,

Engelli serbest meslek erbabı ile bakmakla yükümlü olduğu engelli kişi bulunan serbest meslek erbabı,

Soru 28 :Basit usulde vergilendirilenlerden engellilerden hangi meslek dalları gelir vergisi indiriminden faydalanmaktadır?

Basit usulde vergilendirilenlerden, tüccar ve ücretli durumuna girmeksizin, imalat, tamirat ve küçük sanat işleri ile uğraşan, (ilk madde ve yardımcı malzeme müşteriye ait olarak faaliyet gösteren terzi, tamirci, marangoz gibi) engelliler yararlanmaktadırlar.

Soru 29: Kamu sektöründe ve özel sektörde çalışan engellilerin gelir vergisi indiriminden yararlanabilmeleri için yapacakları işlemler nelerdir?

Gelir vergisi indiriminden yararlanmak isteyen engelli hizmet erbabı, nüfus kağıdının örneği ve çalıştığı işyerinden alacağı hizmet erbabı olduğunu gösterir belge ile birlikte illerde Defterdarlık Gelir Müdürlüğüne, bağımsız Vergi Dairesi bulunan ilçelerde Vergi Dairesi Müdürlüğüne, diğer ilçelerde Mal Müdürlüğüne bir dilekçe ile başvuracaktır.

Soru 30: Engellinin sahip olduğu konutta vergi muafiyeti var mıdır?

5378 Sayılı engelliler Kanunu'nun 22'inci maddesi buna ilişkin düzenlemeyi içerir. Buna göre; 200 metrekareden küçük tek konutu olan engelliler emlak vergisinden muaftır.

Soru 31: Engellinin sahip olduğu konutta vergi muafiyeti şartları nelerdir?

  • 18 yaşını doldurmuş olması
  • Hiçbir geliri olmadığını belgelemesi,
  • Kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret olmasıdır.

Soru 32: Vergi muafiyetinden kimler faydalanır?

Gaziler, engelliler, şehitlerin eşleri varsa çocukları muafiyetten faydalanır.

Soru 33: Emlak vergi muafiyetinde konutta ne tür özellikler aranmaktadır?

Ülkemiz sınırları içinde brüt 200 m'yi geçmeyen tek meskeni olması (intifa hakkına sahip olunması hali dahil) halinde, bu meskenlerine ait vergi oranlarını sıfıra kadar indirmeye yetkilidir. Bu hüküm, yukarıda belirtilenlerin tek meskene hisse ile sahip olmaları halinde hisselerine ait kısım hakkında da uygulanır. Muayyen zamanda dinlenme amacıyla kullanılan meskenler hakkında bu hüküm uygulanmaz. Geliri olmadığını belgelemenin usul ve esaslarını belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.

Soru 34: Malûl ve engelliler tarafından gümrük vergisinden muafen ithal edilecek başka eşya var mıdır?

Engellilerin eğitimi, çalışması veya fiziksel, ruhsal ve sosyal gelişimlerine yönelik olarak özel suretle imal edilmiş olup, malûl ve engellilerin kendi kullanımları için getirdikleri veya onlara yardım sağlanması amacına yönelik olarak kamu yararına faaliyette bulunan dernekler ile Sağlık Bakanlığınca yetki verilmiş kurum ve kuruluşlarca ithal edilen ve Kararnamede sayılan eşyalar gümrük vergilerinden muaftır.

Soru 35: Gümrük vergisinden muafen ithal edilen yedek parçalara indirim var mıdır?

Özel olarak malûl ve engellilerin kullanımına mahsus olan ve eşya ile birlikte getirilen parça, yedek parça ve standart aksesuarlara veya bu eşyanın bakım, kontrol, ayarlama ya da tamiri için gerekli olan aletler de muafiyet kapsamındadır. Söz konusu parça, yedek parça ve aksesuarlar ile sair aletlerin eşyanın ithalinden sonra getirilmesi halinde muafiyetin uygulanması için bunların muafen ithal edilen eşya ile ilgili olduklarının tevsik edilmesi gerekir.

Soru 36: Gümrük vergisinden muafen yedek parça ithal edebilmek için nereye başvuru yapılır?

Bu eşyaların muafen ithaline ilişkin talepler, doğrudan eşyanın getirildiği Gümrük İdaresine yapılır.

Soru 37: Müze ve ören yeri girişlerinde engellilere indirim nasıl uygulanmaktadır?

Müze ve ören yerlerine, engelliler ile bir refakatçisi, gaziler, şehit ve gazilerin eş ve çocukları, 65 yaş ve üstü Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları kimliklerini ibraz etmek suretiyle ücretsiz biletle girmektedirler.

Soru 38: Milli parklar, Tabiatı koruma alanları ve Tabiat parklarına girişinde engellilere indirim nasıl uygulanmaktadır?

Engelliler, harp malulü ve gaziler ile bunların eşleri, çocukları ve anne babalarından, kimliklerini ibraz etmek suretiyle milli parklar, tabiatı koruma alanları ve tabiat parklarına girişte ücret alınmamaktadır.

Soru 39: GSM şebekelerinde (cep telefonlarında) uygulanan indirimli tarife nasıldır?

GSM operatörleri, engelli kişilere özel tarifeler uygulanmaktadır.

Soru 40: EKPSS sınavında hangi kurumlara atama yapılmaktadır?

  • Döner sermayeli kuruluşlar, kanunlarla kurulan fonlar ve kefalet sandıklarına,
  • İl özel idareleri ve belediyeler, il özel idareleri ve belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı müessese, işletme ve döner sermayeli kuruluşlara,
  • Devlet Memurları Kanununa göre Devlet memuru istihdam eden diğer kamu kuruluşlarına atama yapılmaktadır.

Soru 41: EKPSS kadroları hangi kurum tarafından belirlenmektedir?

Atama kadroları Devlet Personel Başkanlığı tarafından belirlenmektedir.

Soru 42: EKPSS sınavına katılmak için belirlenen engel oranı var mıdır?

Bu sınava girebilmek için % 40 üzeri engel oranı bulunması gerekmektedir.

Soru 43: EKPSS sınavına girebilmek için eğitim düzeyi şartı var mıdır?

EKPSS’ye; ortaöğretim kurumlarından, yükseköğretim ön lisans veya lisans programlarından mezun olan veya EKPSS’nin geçerlik süresi içinde mezun olabilecek durumda olan engelli adaylar başvurabileceklerdir.

Soru 44: Ortaöğretim ve altı eğitim düzeyi engelliler memur olabilirler mi?

Kuraya, ilkokul/ortaokul/ilköğretim/özel eğitim iş uygulama merkezi veya okulu mezunu veya bu okullardan yerleştirme işlemlerine son başvuru tarihi itibarıyla mezun olabilecek durumda olan engelli adaylar başvurabileceklerdir.

Soru 45: Engel durumu dolayısıyla sınav esnasında refakatçi sağlanmakta mıdır?

EKPSS’de istekleri halinde engellilere engel grubuna uygun refakatçi temin edilir.

Soru 46: EKPSS yerleştirmelerinde üst yaş sınırı var mıdır?

EKPSS/kuranın başvurularının başladığı ilk gün itibarıyla, 65 yaşını dolduran engelli adayların başvurusu sistem tarafından kabul edilmeyecektir. Tercih kılavuzlarında ilan edilen kadrolara atanmak için başvuracak adayların 18 yaşını tamamlamış olmaları gerekmektedir (Bir meslek veya sanat okulunu bitirenler en az 15 yaşını doldurmuş olmak ve Türk Medeni Kanununun 12’nci maddesine göre kazai rüşt kararı almak şartıyla Devlet memurluklarına atanabilirler.).

Kurumlar özel hükümler haricinde, yerleştirme yapılmasını talep edecekleri kadrolar için üst yaş sınırı tespit edemez.

Soru 47: Son sınıf öğrencisi engelli kişi EKPSS'den atanabilir mi?

Yerleştirme işlemlerine  son başvuru tarihi itibarıyla mezun olabilecek durumda olan engelli adaylar başvurabilir. Tercih işleminde mezun durumda bulunmayan adayların, yerleştirilmeleri yapılmış olsa bile atamaları yapılmaz.

Soru 48: EKPSS başvuru yerleştirme ve atama tarihleri nasıl öğrenilir?

EKPSS ve kuranın tarihi, başvuru tarihi, başvurunun ne şekilde ve nereye yapılacağı Resmi Gazete’de, Türkiye genelinde yayımlanan yüksek tirajlı bir gazetede ve ÖSYM, DPB ve Genel Müdürlüğümüz resmi internet sitesinde duyurulur.

Soru 49: EKPSS soruları bütün engelli sınıflarında standart mıdır?

Sınavda 4 engel grubu vardır.

  • 1) Genel engelliler
  • 2) Görme engelliler
  • 3) İşitme engelliler
  • 4) Zihinsel engelliler

Soru 50: EKPSS sonuçları ne kadar süreyle geçerlidir?

EKPSS sonuçları dört yıl süreyle geçerlidir.

Soru 51: Kamu kurumlarında engelli kadro oranları ne kadardır?

Devlet Memurları Kanununa göre; kurum ve kuruluşlar çalıştırdıkları personele ait kadrolarda %3 oranında engelli personel çalıştırmak zorundadır.

Soru 52: Atanmış kişilerin tekrar atanması için süre var mıdır?

Süre yoktur.

Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları Hakkında Yönetmelikte  “Halen memur olarak çalışmakta olanlar, başka hizmet sınıfı kapsamındaki kadrolar ile bulundukları kadrolardan farklı olmak kaydıyla mezunu oldukları eğitim programları itibarıyla ihraz etmiş oldukları unvanlara ilişkin kadrolar hariç olmak üzere bu Yönetmelik kapsamında yerleştirme işlemlerine başvuramaz, yerleştirilseler dahi atamaları yapılamaz. ”hükmü yer almaktadır.

Soru 53: Yerleştirmesi yapılan kişilere kurum tarafından mülakat veya sınav yapılmakta mıdır?

Yerleştirilen adaylar, kamu kurum ve kuruluşlarınca başka bir sınav veya mülakat yapılmaksızın, ilan edilmiş kadrolara doğrudan atanır.

Soru 54: Atanan engelliler için iş yerinde düzenlemeler bulunmakta mıdır?

Kamu kurum ve kuruluşları çalışma yerlerini ve eklentilerini, engellilerin erişebilirliğine uygun duruma getirmek, engellilerin çalışmalarını kolaylaştıracak gerekli tedbirleri almak ve engellilerin görev yaptıkları kadronun gereği olan işleri yapabilmeleri için engel durumlarına göre gerek duyulan yardımcı ve destekleyici araç ve gereçleri temin etmek zorundadır.

Soru 55: Yerleştirilen engelliler hangi işlerde çalıştırılır?

  • Belirli bir mesleği olan engellilerin meslekleri ile ilgili işlerde çalıştırılmaları esastır.
  • Belirli bir mesleği olmayan veya mesleğine uygun kadro bulunmayan engelliler, engel durumlarına göre yapabilecekleri hizmetlere ait mevcut kadrolarda çalıştırılır. Engelliler, engelliliklerini artırıcı veya ek engel getirici işlerde çalıştırılamaz.

Soru 56: Engelli memur çalıştırma yükümlülüğü hangi kurumun denetimi altındadır?

Engelli kadrolarının takip ve denetimi Devlet Personel Dairesi Başkanlığı tarafından yapılmaktadır.

Soru 57: İşe yerleştirilme taleplerini karşılama yetkisi hangi kurumlardadır?

Ortaöğretim, ön lisans ve lisans düzeyinde mezun veya sınavın geçerlik süresi içerisinde mezun olabilecek durumda olanların Engelli Kamu Personel Seçme Sınavına girmek suretiyle, ilkokul, ortaokul, ilköğretim ve özel eğitim iş uygulama merkezi veya okulu mezunlarının ise kura usulü ile devlet memuru olmak için başvurabilirler. Engelli kişilerin devlet memuru olarak istihdamları Devlet Personel Başkanlığı koordinasyonunda ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca,

Özel sektörde; işçi olarak istihdamları ise Türkiye İş Kurumu tarafından yapılmaktadır.

Soru 58: İşe girmek ve çeşitli kurumlara engelli eleman alınıp alınmayacağına ilişkin bilgileri öğrenmek için hangi yol izlenmelidir?

Engelli bireylerin işçi olarak işe yerleşebilmesi için Türkiye İş Kurumu’na, Türkiye İş Kurumu İl Müdürlüklerine veya iskur.gov.tr adresinden başvuruda bulunabilirsiniz.

Soru 59: 4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki işyerlerinin engelli çalıştırma zorunluluğu ne kadardır?

İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.

Yükümlü olduğu halde engelli işçi çalıştırmayan işverenler her ay her bir engelli için 2627 TL (2018 yılı için) idari para cezası ödemektedir.

Soru 60: 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununa tâbi kurum ve kuruluşlarda istihdam edilmesi gereken engelli oranı ne kadardır?

Devlet Memurları Kanununa göre; kurum ve kuruluşlar çalıştırdıkları personele ait kadrolarda %3 oranında engelli personel çalıştırmak zorundadır. %3'ün hesaplanmasında ilgili kurum veya kuruluşun (taşra teşkilatı dahil) toplam dolu kadro sayısı dikkate alınır.

Memur çalıştırmamanın herhangi bir müeyyidesi bulunmamaktadır.

Soru 61: Engelli işçi veya memur çalıştırmamanın işverene getirdiği bir yaptırım var mıdır?

Kamu ve özel sektör işverenlerinden sorumluluğunu yerine getirmeyenlerden her ay çalıştırmadığı her engelli için belli bir miktar para cezası 2627 TL (2018 yılı için) kesilmektedir.

Memur çalıştırmamanın herhangi bir müeyyidesi bulunmamaktadır.

Ayrıntılı bilgi için: dpb.gov.tr

Soru 62: İşyerlerinde engellilere yönelik ne tür düzenlemeler yapılmaktadır?

‘’Engelli, Eski Hükümlü ve Terör Mağduru İstihdamı Hakkında Yönetmeliğe göre işverenler, işyerlerini, imkânlar ölçüsünde, engellilerin çalışmalarını kolaylaştıracak şekilde hazırlamak, sağlıkları için gerekli tedbirleri almak, mesleklerinde veya mesleklerine yakın işlerde çalıştırmak, işyerleriyle ilgili bilgi ve yeteneklerini geliştirmek, çalışmaları için gerekli araç ve gereçleri sağlamak zorundadır. Engelliler, yapabilecekleri işler dışında sağlıklarına zarar verecek diğer işlerde çalıştırılamaz. Uygun koşulların varlığı halinde çalışma sürelerinin başlangıç ve bitiş saatleri, engellinin durumuna göre belirlenir.” denilmektedir.

 

Devlet Memurları Kanunu ve Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları Hakkında Yönetmelik’te engelli kotası için açılacak kadroların engellilerin eğitimlerine uygun olması, engelli bireyin eğitimine uygun işlerde çalıştırılması, engellinin çalışma ortamının engelliye uygun duruma getirilmesi ve engellilerin engelliliklerini artırıcı işlerde çalıştırılmaması konularında hükümler bulunmaktadır.

Soru 63: Engellilere yönelik meslekî eğitim faaliyetlerini hangi kurum/kuruluşlar yürütmektedir?

Millî Eğitim Bakanlığı bünyesinde İşitme Engelliler Çok Programlı Liseleri, Ortopedik Engelliler Meslek Liseleri, zihinsel engellilere yönelik Meslekî Eğitim Merkezleri, İş Eğitim Merkezleri ve Yetişkin Zihinsel Engelliler İş Eğitim Merkezleri engelilere yönelik meslekî eğitim programları düzenlenmektedir. Bu kuruluşların meslekî eğitim faaliyetlerinden yararlanmak isteyen kişiler Ankara'daki kuruluşlar için Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğüne, illerdeki kuruluşlar için il Millî Eğitim Müdürlüklerine başvurabilirler.

Soru 64: Engellilere yönelik meslek edindirme kurslarını hangi kurum/kuruluşlar düzenlemektedir?

Türkiye İş Kurumu ve MEB Çıraklık Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü engellilere yönelik meslek edindirme kursları düzenlemektedir.

Soru 65: Bakım gereksinimi olan engelli yakını bulunan memurların tayininde kolaylık sağlanmakta mıdır?

Atama talebinde bulunacak memurun kendisinin engelli olması koşulu aranmamaktadır. Ancak; Engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak yer değiştirme talebinde bulunacak memur için en az yüzde kırk oranında engelli olmak koşulu aranırken, engelli olmayan memurların eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımlarının ağır engelli olmaları koşulu aranmaktadır.

Soru 66: Engelli çocuğu olan çalışan anneler için özel bir düzenleme var mıdır?

Sosyal güvenlik reformu olarak bilinen 5510 sayılı Kanunla, sosyal güvenlik sistemimize getirilen yeni bir düzenleme ile başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul çocuğu bulunanların, 01.10.2008 tarihinden sonra geçen prim ödeme gün sayılarının dörtte biri, prim ödeme gün sayıları toplamına eklenecek. Eklenen bu süreler emeklilik yaş hadlerinden de indirilecek. Yapılan bu düzenleme ile engelli çocuğu olan kadınlara erken emeklilik hakkı tanınmıştır.

Soru 67: Engelli memurlar gece nöbeti ve gece vardiyası tutacaklar mıdır?

Engelli memurlara isteği dışında gece nöbeti ve gece vardiyası görevi verilmeyecektir.

Soru 68: Engelli bireyler erken emekli veya malulen emekli olmak için nereye müracaat etmelidir?

Engellilerin emeklilik işlemleri diğer çalışanlarda olduğu gibi ilgili SGK tarafından yapılmaktadır. Engelliler erken emeklilik ya da malülen emeklilik işlemlerini SGK'a müracaat ederek başlatabilirler.

Soru 69:Huzurevine yerleşmek istiyorum kaç yaşında olmam gerekir?

60 yaş ve üzerinde olmanız gerekiyor.

Soru 70:Huzurevine yerleşmek istiyorum başvuru koşulları nelerdir?

    • 60 yaş ve üzeri yaşlarda olmak,
    • Ruh sağlığı yerinde olmak,
    • Bulaşıcı hastalığı olmamak,
    • Uyuşturucu madde ya da alkol bağımlısı olmamak,
    • Sosyal ve/veya ekonomik yoksunluk içinde bulunduğu sosyal inceleme raporu ile saptanmış olmak.
    • Kendi gereksinimlerini karşılamasını engelleyici bir rahatsızlığı bulunmamak, yeme, içme, banyo, tuvalet ve bunun gibi günlük yaşam etkinliklerini bağımsız olarak yapabilecek durumda olmak,

Ayrıca ruh sağlığı yerinde olan, bulaşıcı bir hastalığı bulunmayan, yatağa bağımlı, felçli, bedensel, görme, işitme engelli, demans ve Alzheimer hastası, süreli ya da sürekli özel ilgi, destek, korunma ve rehabilitasyona gereksinim duyan yaşlılar Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezlerine özel bakım yaşlısı olarak kabul edilirler.

Soru 71:Huzurevine yerleşebilmek için nereye başvuruda yapılmalıdır?

Yaşadıkları mahaldeki huzurevi ve/veya merkez müdürlükleri,

Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı İl Müdürlüğüne, il ve ilçelerde bulunan Sosyal Hizmet Merkezlerine başvuru yapılabilmektedir.

Mülki Amirler Muhtarlar, Kolluk Kuvvetleri, Belediye Başkanlıkları, diğer kamu kurum ve kuruluşları ile vatandaşlar tarafından il müdürlüklerine bildirilen acil durumdaki yaşlılar için yaşlının başvurmasına gerek kalmaksızın kabul süreci başlatılabilmektedir.

Basın yayın organlarındaki haberler de bildirim olarak kabul edilmektedir.

Alo 183 hattından da destek istenebilmektedir.

Soru 72:Bir huzurevi yaşlısı kuruluştan kısa süreli izinli olarak ayrılabilir mi?

Yaşlılar, sosyal servis sorumlularını haberdar etmek koşuluyla huzurevi dışına alışveriş yapmaya, gezmeye gidebilmektedir. Ayrıca 1 yıl içinde sürekli bir ay olmak üzere toplam üç aydan fazla olmamak kaydıyla izne ayrılabilirler, zorunlu hallerde Kuruluş Müdürünün onayıyla bu süre uzatılabilir.

Soru 73:Huzurevinde yaşlıyı yakınları ziyaret edebilir mi?

Misafirler için düzenlenen bölümlerde yaşlılarını ziyaret edebilirler. Yaşlıların izni olmadan yaşadıkları bölümlere ziyaretçi kabul edilmez.

Soru 74:Hiçbir geliri ve mal varlığı olmayan yaşlı huzurevinde kalabilir mi?

Yapılacak olan inceleme ve araştırma sonucunda geliri ve mal varlığı olmadığı tespit edilen yaşlılar huzurevi bakım ve sağlık hizmetlerinden ücretsiz olarak yararlanabilirler.

Soru 75:Yaşlı, istenildiği zaman huzurevinden ayrılabilir mi?

Kendisinin ya da yakınlarının isteğiyle bir başka yerde yaşamını sürdürmek isteyen yaşlının dilekçe vermesi ve ücretli yaşlının aylık bakım ücreti borcu bulunmaması durumunda sosyal servis görevlilerinin uygun görüşü, huzurevi müdürünün onayı ile huzurevi ile ilişkisi kesilebilir.

Soru 76: Huzurevlerinde geçici süreli veya sadece gündüzlü olarak kalınabilir mi?

Kuruluşlarda kapasite ve yer durumu uygun olduğu takdirde geçici, süreli ve gündüzlü bakım için yaşlı kabul edilebilir.

Soru 77: Geçici ve gündüzlü bakımdan yararlanmak istiyorum şartları nelerdir?

Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri Yönetmeliğinin 53. Maddesinde belirtilen şartları taşıyan yaşlılar ilgili yönetmeliğin 54. Maddesi gereği istenilen belgeleri temin etmeleri halinde bu hizmetlerden yararlanabilirler. Huzurevinde kaldıkları süre içinde mevcut kurallara uymak zorundadırlar.

Soru 78:Korumalı işyerlerinin amacı nedir?

Korumalı işyerleri işgücü piyasasında çalışma imkânı kısıtlı olan zihinsel veya ruhsal engelli bireylere istihdam ortamları oluşturulması amacıyla teknik ve mali yönden desteklenen işyerleridir.

Soru 79: Korumalı işyerinde kimler çalışabilir?

15 yaşını bitirmiş, Türkiye İş Kurumuna kayıtlı olan, En az %40 oranında zihinsel veya ruhsal engelli bireyler çalışabilirler.

Soru 80: Korumalı iş yeri statüsü almak için nereye başvurulur?

İşyerine korumalı işyeri statüsü almak isteyen bir işveren, ilinde bulunan Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne başvuruda bulunmalıdır.

Soru 81: Korumalı işyeri teşvikleri nelerdir?

  • Korumalı işyerine yönelik gelir ve kurumlar vergisi indirimi ve Çevre ve Temizlik Vergisi'nden muafiyeti bulunmaktadır.
  • Koruma işyerlerinde çalışacak zihinsel veya ruhsal engellilerin maaşlarının belli oranı Bakanlığımızca karşılanır.( Bu iş yerlerinde çalışan her engelli için 2018 yılı ilk altı aylık dönemde her ay 598 TL ikinci altı aylık dönemde her ay her engelli için 650 TL ücret desteği Bakanlık olarak işverene sunulmaktadır.)
  • Korumalı işyerlerinde çalışan zihinsel veya ruhsal engellilerin işsizlik sigortası işveren payı primleri de Hazineden karşılanır.

Soru 82: Korumalı işyeri açmak için son başvuru tarihi ne zamandır?

Proje tekliflerinin son teslim tarihi yıllık olarak değişmektedir. Şuan için başvuru bulunmamaktadır. Ancak İş Kurumu Genel Müdürlüğü resmi web sayfasından takip edilebilir.

Soru 83: Korumalı işyeri açarken bir makine aldım bu makineyi kaç yıl sonra satabilirim?

Korumalı İşyerleri Projesi kapsamında kurulacak korumalı işyerleri ile ilgili koşullar başvuru dönemlerinde proje rehberinde belirlenmektedir.

Soru 84: Bir işyerinin korumalı işyeri statüsü kazanabilmesi için kaç engelli çalıştırması gerekir?

Korumalı işyerinde en az sekiz engellinin çalışması gerekmektedir. Bununla beraber korumalı işyerlerinde çalışacak engelli bireylerin sayısının toplam işçi sayısına oranı yüzde yetmiş beşten az olamaz.

Soru 85: Korumalı işyeri statüsü için hangi kuruma başvuru yapmam gerekir?

Bağlı bulunduğunuz Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı İl Müdürlüklerine başvuru yapabilirsiniz.

Soru 86: B sınıfı ehliyeti olan engelliler ÖTV ödemeden sıfır araç sahibi olabilir mi?

Hayır, %90 ve üzeri engel oranı olan kişiler için aracı 3.derece yakınları kullanabileceğinden ehliyet şartı bulunmaksızın ÖTV ödemeden sıfır araç alabilir.

Soru 87: H sınıfı ehliyetli otomatik vitesli bir aracı ÖTV'siz alabilir mi?

Otomatik vites tek başına tertibat sayılmamaktadır. Sağ ayağındaki veya sağ bacağındaki sakatlık nedeniyle otomatik vitesli araç kullanabilecek olanlar tertibat yaptırdığı takdirde ÖTV indiriminden faydalanabileceklerdir. 2. sol ayağındaki veya sol bacağındaki sakatlık nedeniyle otomatik vitesli araç kullanabilecek kişiler ise, “H Sınıfı Ehliyet Alabilir, Otomatik Vitesli Araç Kullanabilir.” ibaresi olduğu takdirde otomatik vitesli araca tertibat yapılmadan ÖTV indiriminden yararlanabilir. Ayrıca sol el/kolda engelliliği bulunan kişiler ise, manuel vites kolunu engelliliğe uygun olarak direksiyona monte ettirmesi ve benzeri şekilde tadilat yaptırması veya taşıtın fabrika çıkışında vitesin direksiyonun sağ tarafına sabitlenmiş olması gibi hallerde ise yapılan işlemler özel tertibat kabul edilebilir.

Soru 88: Engelli aracı olarak tescilli araçlar için Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) öder mi? Zorunlu trafik sigortası yaptırması gerekir mi?

Engelliler üzerine tescil edilmiş araçlardan MTV alınmaz. Ancak zorunlu trafik sigortası yaptırılmak zorundadır.

Soru 89: % 90 üzeri engelliler adına tescilli araçları kimler kullanabilir?

%90 ve üzeri engelliler için noter onaylı iş akdiyle çalışan sürücüsü, kanuni vasisi ve 3 derece kan ve sıhri akrabalarına kadar kullanabilir.

Soru 90: ÖTV İndirimli Otomobil almak için hangi belgeler gerekiyor? Hangi işlemleri yapılması lazım?

%90 üzeri engelliyseniz sağlık raporunuz yeterli olacaktır. %90 altı engelliyseniz tam teşekkülü hastaneden alınan engelli sağlık raporu(Raporda H sınıfı ehliyet alabilir, Özel tertibatlı araç kullanabilir ibaresi olacaktır.), Motorlu araç tescil belgesi (ruhsat), Araçlar için teknik donanım belgesi, Proje raporu malül ve engelliler adına tescilli taşıtlarda MTV istisnası bildirim formu ilgili acente tarafından vergi dairesine verilecektir.

Soru 91: Yurtiçinden alınan aracın devir ve temlikinde vergilerin durumu nasıldır?

Aracın engelli kişiye satımında 3; diğer kişilere satımında 5 yıl geçtiyse ÖTV geri iade alınmayacaktır.

Soru 92: ÖTV indirimli araç alınırsa yeşil kartı iptal edilir mi?

GSS iptal edilmez. Sadece gelir testi yapılırken aracınızın rayiç bedeli hane hesabına katılır ve GSS sonucunuza istinaden aylık prim ödeyenler statüsüne girebilirsiniz.

Soru 93: İşitme engelliler ÖTV ödemeden taşıt alabilir mi?

% 90 altında işitme engelliler indirimli araç alamamaktadır. İşitme engeli ile hareket ettirici tertibat arasında bir ilişki bulunmamaktadır. Tertibat yapılamadığı için indirim alamamaktadırlar.

Soru 94: İkinci kez ÖTV indirimli araç alınması için süre ne kadardır?

ÖTV'sini ödemek kaydı ile araç 5 yıl dolmadan satılabilir. Ancak ilk iktisaptan 5 yıl geçmeden ÖTV indirimli 2.bir araç alamazlar.

Soru 95: Engellilere ait taşıtlar deprem, heyelan, sel, yangın veya kaza sonucu kullanılamaz hale gelir ve hurdaya çıkarılırsa yeni araç alırken 5 yıllık süre beklenmeden ÖTV istisnasından faydalanılabilir mi?

Deprem, heyelan, sel, yangın veya kaza sonucu kullanılamaz hale gelir ve hurdaya çıkarılırsa 5 yıl beklemeden ÖTV indirimli araç alınabilir.

Soru 96: ÖTV indirimli alınan araç satılır mı?

ÖTV ödemek kaydıyla araç satılabilir. Ayrıca özel tertibatlı engelli arabasının tertibatının sökülebilmesi ve normal bir araç haline getirilebilmesi için ÖTV'nin ödenmesi gerekmektedir.

Soru 97: Zihinsel engelliler bu yasadan faydalanabilirler mi?

Hangi engellinin indirimli araç alabileceğini verilen sağlık raporu belirleyecektir.

Soru 98: “Otomatik Vitesli Araçlarda İstisna Uygulaması” nasıl olmaktadır?

Otomatik vitesli araçların gaz veya fren pedalı ya da vites kolunda sakatlığa uygun olarak yaptırılan tadilatlar, hareket ettirici özel tertibat sayılır ve indirim uygulanır. Aynı zamanda sol ayaktaki sakatlıklarda tertibat aranmaksızın indirim uygulanmaktadır.

Soru 99: İstisna Uygulaması olan araçların mirasçılara intikali nasıl olmaktadır?

Ölen kişiden sadece aracın kalması durumunda aracın miras hisselerinin tek bir mirasçıya devredilse dahi ÖTV geri tahsil edilmektedir. Ancak ölen engelliden mirasçılara intikal etmiş olan mirasın birden fazla mal veya haktan ibaret olması halinde, bir mirasçının diğer miraslardan vazgeçmesi(feragat değil, bağış yapması) diğer mirasçılarında araçtan vazgeçtiğini gösteren belgenin ibrazı şartıyla araç ÖTV geri ödemesiz olarak o kişiye devredilir.

Soru 100: İstisna uygulaması olan araçların mirasçılara ÖTV'siz devrinde aracın satışı nasıl olmaktadır?

ÖTV'siz olarak aracın kendisine miras kaldığı kişi, aracı satmak istediğinde ÖTV geri ödememesi için ölen engellinin aracı aldığı tarihten 5 yıl beklemesi gerekmektedir. Aksi halde mirasçı kişi satarsa ÖTV geri ödemek zorunda kalacaktır.</p>

Soru 101: Rehabilitasyon nedir?

Rehabilitasyon, doğuştan veya sonradan herhangi bir nedenle oluşan özrü ortadan kaldırmak veya engelliliğin etkilerini mümkün olan en az düzeye indirmektir. Engelliye yeniden fiziksel, zihinsel, psikolojik, ruhsal, sosyal, mesleki ve ekonomik yararlılık alanlarında başarabileceği en üst düzeyde yetenekler kazandırarak; evinde, işinde ve sosyal yaşamında kendine ve topluma yeterli olabilmesi ve engellinin toplum ile bütünleşmesi, ayrımcılığa karşı tüm tedbirlerin alınması amacıyla verilen psiko-sosyal hizmetler bütünüdür.

Soru 102: Rehabilitasyon merkezleri kaç türde incelenmektedir?

Hizmetler, engel grupları, yaş grupları ve cinsiyetlere göre 4 türde incelenmektedir.

Soru 103: Rehabilitasyon merkezleri hizmet yönünden kaç türde incelenir?

Yatılı, gündüzlü ve dönemler hâlinde hizmet veren kuruluşlar olmak üzere 3 türde incelenmektedir.

Soru 104: Rehabilitasyon merkezlerinde engel grupları açısından hangi engellilere hizmet verilmektedir?

Zihinsel (hafif, orta ve ağır), bedensel (spastik, ortopedik, felçli, görme) ve ruhsal (psikotik bozukluklar; şizofreni, paranoya, manik veya depresif bozukluklar ve benzeri) engellilere hizmet verilmektedir.

Soru 105: Rehabilitasyon merkezlerinde hangi yaş gruplarına hizmet verilmektedir?

Hizmet verilen yaş grubu açısından; 0-3, 4-6, 7-12, 13-18, 19-25, 26-35, 36-60, 61 ve üzeri yaş grubuna hizmet verilmektedir.

Soru 106: Rehabilitasyon merkezleri; farklı türde (hizmetler, engel grupları, yaş grupları, cinsiyet) hizmetleri aynı mekânda mı vermektedir?

Hizmet binalarının yeterlilik durumuna göre, aynı merkezde, farklı engel, yaş ve cinsiyet durumundaki engellilere hizmet sunulabilmektedir.

Soru 107: Rehabilitasyon merkezlerinden yararlanabilmek için nereye müracaat etmem gerekiyor?

Bağlı bulunduğunuz ilde bulunan Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı İl Müdürlüğüne/Sosyal Hizmet Merkezine müracaat edebilirsiniz.

Soru 108: Ruhsal engelliler rehabilitasyon merkezlerinden yararlanabilir mi?

Merkezlerde, ruhsal engelli bireylere hizmet verilebilmesi için ruhsal engellinin öncelikle Sağlık Bakanlığının ve üniversitelerin ruh sağlığı hastanelerinde veya kliniklerinde tedavi olması, toplu yaşam birimlerinde yaşayabilecek kadar şifa bulması, atak dönemlerinde nasıl hareket edileceğinin belirlenmesi, hastalığının kontrol altına alınması ve belirtilen durumların sağlık raporu ile tespit edilmesi gereklidir.

Soru 109: Engelli vatandaşların eğitim hizmetleri kapsamında ihtiyaçları hangi kurum tarafından karşılanır?

Engellilerin eğitim, özel eğitim, teknik eğitim, yaygın eğitim ve destek eğitim ihtiyaçları, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel okullar ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde karşılanır.

Soru 110: Rehabilitasyon merkezinde kalmaktayım, artık çalışmak istiyorum ne gibi olanaklar sağlanabilir?

Kuruluş müdürlüğünce çalışabilecek durumda olan engellilerin isimleri ve engel durumları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının il ve ilçelerde bulunan ilgili birimlerine bildirilir. Bu engellilerin iş ve meslek edinmelerine ve istihdamlarına yönelik olarak gerekli işbirliği çalışmaları yapılır.

Soru 111: Rehabilitasyon merkezlerinde bakılan engellilere giyim yardımı ve harçlık olarak yardım yapılmakta mıdır?

Rehabilitasyon merkezlerinde bakılan engellilere de yardım yapılmaktadır. Giyim yardımı ve harçlık için gerekli ödenek Genel Müdürlük tarafından il müdürlüklerine gönderilir.

Soru 112: Geçici ve misafir olarak rehabilitasyon merkezinde kalıyorum hangi haklardan yararlanabilirim?

Geçici ve misafir olarak merkeze kabul edilen engelliler de merkezde kalan diğer engellilere verilen tüm haklardan ve hizmetlerden yararlanır.

Soru 113: On dört (14) yaşında görme engelliyim rehabilitasyon merkezlerinden yararlanabilir miyim?

Görme engelli bireylere dönemler hâlinde rehabilitasyon hizmeti verilen merkezlere on beş ve üzeri yaş grubundaki görme engelliler kabul edilir.

Soru 114: Komşum bakıma muhtaç derecede engelli tek başına yaşıyor fakat güçlük çekiyor, ne yapabiliriz?

Bu durumda Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı İl Müdürlüğüne/Sosyal Hizmet Merkezine bildirebilirsiniz. Mülki amirler, sağlık kuruluşları, köy muhtarları, genel kolluk kuvvetleri ve belediye zabıta memurları, çevrelerinde bulunan engellileri bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinden yararlandırılması amacıyla Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü/Sosyal Hizmet Merkezine bildirebilirler. Engelli hakkında sosyal inceleme yapılarak uygun hizmet modellerinden faydalanması sağlanır.

Soru 115: Özel eğitim hizmetlerinin yasal dayanağı nedir?

Özel eğitim hizmetleri, 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu, 5378 Sayılı Engelliler Hakkında Kanun ve 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uyarınca verilmekte olup 07.07.2018 tarih ve 30471 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren “Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği”nde belirtilen esaslar doğrultusunda yürütülür.

Soru 116:Bakım ve rehabilitasyon merkezlerinin hizmetlerinden yararlanmak için yapılacak müracaatlarda istenecek belgeler nelerdir?

a)Engelli sağlık kurulu raporu. Engellinin bulaşıcı hastalığı ve madde bağımlılığının olması durumunda bu husus raporda belirtilir.

b)Yatılı ve sürekli bakımı için bakım ve rehabilitasyon merkezine yerleştirilecek olan, on sekiz yaşını tamamlamamış Engelli için ilgili mahkemelerden alınacak koruma altına alınması ve bir bakım merkezine yerleştirilmesi kararı ile velayet altında değil ise vesayet altına alınması ve vasi atanması kararı.

c)On sekiz yaşını tamamlamış olup akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle işlerini görememesi veya korunması ve bakımı için kendisine sürekli yardım gerekmesi ya da başkalarının güvenliğini tehlikeye sokması nedenleriyle kısıtlanması gerekli Engelli için ilgili mahkemelerden alınacak kısıtlanması ve bir bakım merkezine yerleştirilmesi kararı ile velayet altında değil ise vesayet altına alınması ve vasi atanması kararı.

Terk/buluntu ve yakını bulunmayan kimsesiz engellilerin yasal işlemleri, engellinin bulunduğu il müdürlüğünce yürütülür.

Dönemler hâlindeki hizmet modelinden yararlanacak görme Engellilerden birinci fıkranın a ve b bentlerindeki belgeler istenmez.

Soru 117: Engellinin kalacak bir yerinin olmaması, bakacak kimsesinin bulunmaması, terk veya buluntu olması, hayati tehlikesinin bulunması halinde ne gibi işlemler yapılmaktadır?

Engellinin kalacak bir yerinin olmaması, bakacak kimsesinin bulunmaması, terk veya buluntu olması, hayati tehlikesinin bulunması, bakım hizmeti veren kişilerin ilgili evrakların tamamlanması sürecinde engelliye bakılamayacak kadar zor şartlar altında bulunması gibi acil durumlarda; engelli, evraklarının tamamlanması beklenilmeksizin, mevcut belge ve bilgilerle işin aciliyeti belirtilerek il müdürlüğü oluru ile durumuna uygun bir sosyal hizmet kuruluşuna yerleştirilir. İlgili il müdürlükleri tarafından diğer kurum ve kuruluşlardan kaynaklanan gecikmeler hariç en fazla altı ay içinde evrakları tamamlanan engellinin yaş, cinsiyet ve engel durumuna uygun bir merkeze yerleştirilmesi için gerekli işlemler tamamlanır.

Soru 118: Engelli kişi geçici ve misafir olarak bir (1) yıl içerisinde en fazla kaç gün için merkezlere kabul edilir?

Merkezde boş yer olması veya kapasite ayrılması hâlinde; engellinin veya yasal temsilcisinin dilekçesi, engelli sağlık kurulu raporu, hizmet sözleşmesi ve bir meslek elemanının değerlendirme raporuna istinaden, geçici ve misafir olarak bir yıl içinde en fazla otuz güne kadar kuruluş müdürünün teklifi ve il müdürünün onayı ile merkeze engelli kabul edilebilir.

Soru 119: Engelli bireylerin bakım ve rehabilitasyon merkezlerinden çıkarılması hangi nedenlerden dolayı gerçekleşir?

Aşağıdaki durumların saptanması hâlinde koordinasyon ve değerlendirme kurulunun kararı, kuruluş müdürlüğünün talebi, il müdürlüğünün teklifi ve Genel Müdürlüğün onayı ile engelli bireyler merkezden çıkarılır. Merkezden çıkarılan Engellinin akıl sağlığının yerinde olmaması ve madde bağımlısı olması nedenleriyle kendisine ve çevresine zarar verme durumunun olması hâlinde, söz konusu Engelli ilgili sağlık kuruluşlarına yönlendirilir.

Ayrıca;

a) Kabule esas olan bilgi ve belgelerin gerçek durumu yansıtmadığı saptandığında,

b) Engellilerin ve ailelerinin merkezin işleyiş ve çalışma düzenine aykırı davranış ve eylemlerinin süreklilik göstermesi hâlinde,

c) Yapılan mesleki çalışmalara rağmen Engellinin merkez ortamına sürekli uyumsuzluk göstermesi hâlinde Engelli merkezden çıkarılır.

Soru 120: Bakım ve rehabilitasyon merkezlerine hangi engelli bireyler kabul edilmemektedir?

Kontrol altına alınamayan bulaşıcı bir hastalığı olan, uyuşturucu madde veya alkol bağımlısı olan, şok ve reaksiyon döneminde olan ve psikiyatrik hastalığından dolayı atak dönemde olan veya kendisine ve çevresine zarar verme durumu olup bu durumu kontrol altına alınamayan engelli bireyler merkeze kabul edilmezler. Bu tür bireyler ilgili sağlık kuruluşlarına yönlendirilir.

Soru 121: Aile danışma ve rehabilitasyon merkezlerinin hizmetlerinden yararlanmak için yapılacak müracaatlarda istenecek belgeler nelerdir?

Aile danışma ve rehabilitasyon merkezlerinin hizmetlerinden yararlanmak için yapılacak müracaatlarda engelliye ait engelli sağlık kurulu raporu istenir. Engellinin bulaşıcı hastalığı ve madde bağımlılığı olması durumunda bu durum raporda belirtilir.

Soru 122: Aile danışma ve rehabilitasyon merkezlerindeki hizmetlerden yararlanacak engelli bireylerin hangileri öncelikli olarak değerlendirilir?

  • Erken gelişim döneminde olan ve desteğe ihtiyacı olan 0-6 yaş arası engelliler,
  • Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinden yararlanmayanlar,
  • Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okullardan yararlanamayanlar,
  • Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okullardan yararlanıp da bakım hizmetlerine gereksinimi olanlar,
  • Ailesi yanında bakımı ve rehabilitasyonunda güçlük yaşananlardır.

Soru 123: Aile danışma ve rehabilitasyon merkezlerine hangi engelli bireyler kabul edilmemektedir?

Kontrol altına alınamayan bulaşıcı bir hastalığı olan, uyuşturucu madde veya alkol bağımlısı olan, şok ve reaksiyon döneminde olan ve psikiyatrik hastalığından dolayı atak dönemde olan veya kendisine ve çevresine zarar verme durumu olup bu durumu kontrol altına alınamayan engelli bireyler merkeze kabul edilmezler. Bu tür bireyler ilgili sağlık kuruluşlarına yönlendirilir.

Soru 124: Aile danışma ve rehabilitasyon merkezinden engellinin ayrılışı hangi durumlarda gerçekleşir?

  • Engellinin merkezde uygulanan bakım ve rehabilitasyon programını tamamlaması.
  • Engellinin kendisinin veya yasal temsilcisinin isteği üzerine.

Kabule esas olan bilgi ve belgelerin gerçek durumu yansıtmadığı saptandığında.

  • Engelli bireylerin ve ailelerinin merkezin işleyiş ve çalışma düzenine aykırı davranış ve eylemlerinin süreklilik göstermesi hâlinde.
  • Yapılan mesleki çalışmalara rağmen Engellinin merkez ortamına sürekli uyumsuzluk göstermesi hâlinde.
  • Engelli, aile danışma ve rehabilitasyon merkezinden aşağıdaki hâllerde engelli koordinasyon ve değerlendirme kurulunun teklifi ve kuruluş müdürünün onayı ile ayrılır veya çıkarılır.

Soru 125: Rehabilitasyon merkezlerinde kalmak için ücret ödenmekte midir?

Merkezlerde hizmet verilen Engellilerden, verilen hizmet nedeniyle herhangi bir ücret alınmaz. Ancak bakım ve rehabilitasyon merkezlerinde sürekli bakımı sağlanan Engellilere bakmakla yükümlü olan kişilerden ekonomik durumu nafaka alınmasına uygun olanlardan nafaka alınır.

Soru 126: Bakım merkezinde gönüllü olarak hizmet vermek istiyorum ne yapmam gerekir?

Merkezlerde gönüllü olarak hizmet vermek isteyen kişilerin başvuruları kuruluş müdürlüğü tarafından kabul edilir. Bu kişilerin çalışma usul ve esasları, sosyal servis personelince yapılacak inceleme ve değerlendirmeler sonucu belirlenir, işlemleri ve çalışmaları Genel Müdürlükçe hazırlanan ilgili mevzuata göre takip edilir.

Soru 127: Araç ithali için alınan raporun nasıl bir rapor olması gerekir?

Sağlık raporunda "H sınıfı ehliyet alabilir ve özel tertibatlı araç kullanabilir" ibaresinin olması yeterlidir. Ankara Naklihane ve Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürlüğüne müracaat etmesi gerekmektedir.

Soru 128: Özel tertibatı bulunmayan aracı ithal edilebilir mi?

% 90 üzeri sağlık raporunuz varsa özel tertibatsız araç alabilirsiniz.

Soru 129: İthal edilen araçlarda hangi indirimler bulunmaktadır?

İthal edilerek alınan ÖTV indirimli araçlarda KDV-MTV-Gümrük Vergisi indirimi bulunmaktadır.

Soru 130: Gaziler için getirtilen araçlarda özel tertibat bulunmazsa gümrük vergisi ödenir mi?

3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren ve sol bacak sakatlığı olan gaziler için özel tertibat aranmaz.

Soru 131: Otomatik vitesli araçlar gümrük vergisine tabi midir?

Otomatik vitesli araçlar özel tertibatlı sayılmamaktadır. Sadece Gaziler otomatik vitesli araç ithal ettiklerinde gümrük vergisi ödemezler.

Soru 132: Gümrük vergisi muafiyeti yedek parça ve aksesuarları da kapsar mı?

Özel olarak engelli araçları için getirilen yedek parça ve aksesuarlar, tamir ve bakım araçları için gümrük vergisi alınmaz.

Soru 133: Hangi kurumlara müracaat etmek gerekmektedir?

Hareketettirici özel tertibatlı araç Türkiye'ye getirilmeden önce engelli kişi veya vekili Ankara Naklihane ve Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürlüğüne başvurmalıdır.

Soru 134: Yurtdışından ithal edilmiş % 90 üzeri engelli kişi adına tescilli aracı kimler kullanabilir?

% 90 üzeri engelli adına tescilli ithal aracı 3.derece kan ve sıhrı akrabaları ile noter sözleşmeli şoför kullanabilir.

Soru 135: İthal edilen tertibatlı aracın ÖTV geri ödemesiz satımı için süre ne kadardır?

ÖTV indirimli aracın ÖTV geri ödemesiz aracın kişilere satımı ve devrinde ise 10 yıl geçmesi gerekmektedir.

Soru 136: İthal araçlarda aracı alan kişinin ÖTV ödememesi için kaç yıl geçmesi gerekmektedir?

10 yıl geçmesi halinde ÖTV geri ödeme yapmayacaktır.

Soru 137: İthal edilen aracın mirasçılara intikali vergi durumu nasıldır?

Vefat eden engelli kişinden kalan aracın varis tarafından kullanılmak istenmesi halinde alınmayan vergileri tahsil edilir.

Soru 138: ÖTV indirimli araç ithal edebilmek için ne tür engel olması gerekmektedir?

Özel tertibatlı araç ithal edecek kişilerin ortopedik engelden kaynaklanan malul ve sakatlığının bulunması gerekir.

Soru 139: Yurtdışından kimler ÖTV'siz araç ithal edebilir? 

Yurtdışından ÖTV'siz araç ithalini 2 grup engelliler ithal edebilir. Ortapedik engeli dolayısıyla hareket kabiliyetini tamamen yitirmiş olan % 90 üzeri engeli kişiler, ortopedik engelli dolayısıyla hareket kabiliyetini kısmen yitirmiş olan % 90 altı engelli olan kişiler.

Soru 140: ÖTV'siz araç ithalinin şartları nelerdir?

Sağlık raporunda "H sınıfı ehliyet alabilir ve özel tertibatlı araç kullanabilir" ibaresinin olması, ortopedik engelin bulunması, yurtdışında ikametli ise ikametini yut içine aldırması, aracın bağış yoluyla ya da bedel karşılığı alınmasıdır.

Soru 141: Yurtdışından ÖTV'siz araç ithalinde tertibatı ne zaman yaptırılmalıdır?

Yurtdışından ÖTV'siz araç ithalini yapabilmek için araç gümrük bölgesine getirilmeden tertibatının yapılması gerekmektedir.

Soru 142: Hangi durumlarda gümrük vergileri eşyayı devralan kişiden tahsil edilir?

Söz konusu aracın ölüm, cebr-i icra veya hacze konu olması durumunda, eşyaya ait gümrük vergileri eşyayı devralan kişiden tahsil edilir.

Soru 143: İthal edilecek araç için yaş sınırı var mıdır?

Aracın serbest dolaşıma giriş işlemlerinin yapılacağı gümrük idaresine sunulduğu tarih itibarıyla, kayıt ve model yılı dâhil 3 yıldan eski olmaması gerekir.

Soru 144: Aracın satışında gümrük vergisinin geri ödenmemesi için süre ne kadardır?

Gümrük vergisini geri ödememek için ilk iktisab tarihinden 10 yıl geçmesi gerekmektedir.

Soru 145: Hangi araçlar ithal edilemezler?

Sadece otomatik vitesli olan araçların, özel surette yapılmış tertibatı bulunmayan araçların, sakat kişinin araca binip inmesiyle taşınmasını kolaylaştırıcı tertibatı bulunmayan araçların, arazi araçlarının ithali söz konusu olmamaktadır.

Soru 146: İndirimli araç ithalinde süreç nasıl işlemektedir?

İstenen belgelerle Ankara Naklihane ve Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürlüğüne başvurmalıdır. Kurumca belirlenen bir tarihte toplanan karar komisyon araçta yapılacak tertibatı belirler. Komisyonun toplanacağı gün, ilgili malul ve sakat kişi de anılan gümrük idaresinde hazır bulunur. Aracın serbest dolaşıma girişine ilişkin olumlu kararın oybirliği ile verilmesi gerekir. Komisyon kararı, Ankara Naklihane ve Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürlüğünce düzenlenen “Komisyon Karar Belgesi”nde belirtilir. Kararın olumlu olması halinde, karar belgesinin geçerlilik süresi altı aydır. Bu süre içerisinde, istenilen belgelerle birlikte Ankara Naklihane ve Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürlüğü’ne başvurulur. İki muayene memurundan oluşturulan heyet tarafından aracın söz konusu heyet kararına uygunluğunun tespit işlemleri yapılarak uygun bulunması halinde izin verilir.

Soru 147: Yurtdışından ithal edilmiş %90 altı engelli kişi adına tescilli aracı kimler kullanabilir?

% 90 altı engelli kişi adına tescilli aracı sadece aynı kişinin kendisi veya H sınıfı ehliyetli engelli kişi kullanabilir.

Soru 148: Özel tertibatlı aracın başka bir malul ve sakat kişiye devri veya satışı nasıl yapılır?

Engel durumunun aynı olması halinde devri gerçekleşmektedir. Kişinin sakatlığının farklı olması halinde araç Ankara Naklihane ve Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürlüğüne teslim edilir ve devralacak kişinin sakatlığına uygun tertibat değişikliği anılan gümrük idaresinin gözetiminde yapılır.

Soru 157: Geçici ve misafir bakım hizmeti ne demektir?

Ailesi yanında bakılan engelli bireylerin ailelerinin geçici olarak engelli bireye bakamayacak durumda olması halinde engelli bireye sunulan geçici bakım hizmet modelidir.

Soru 150: Engelli bakım hizmeti verilen kişiler veya hizmet ile ilgili diğer kurum/kuruluş veya kişilerden gelen araştırma talepleri için nereye başvuru yapılır?

Araştırmanın konusu, araştırmanın amacı, hedefi, yöntemi, kullanılacak ölçekler, süresi, kaynakçası, etik kurul kararı, kuramsal çerçevesi, nerede yapılacağına ilişkin bilgileri içeren dosyayla birlikte araştırmanın yapılacağı Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne başvuru yapılmaktadır. Başvuru İl Müdürlüğünce değerlendirildikten sonra dosya İl Müdürlüğü görüşünün de eklenerek Bakanlığımız Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığına gönderilmesi gerekmektedir.

Soru 151: Evde bakıma destek hizmeti ile geçici ve misafir bakım hizmeti için nereye başvuru yapılır ve hangi mevzuat ile işlem yapılır?

Evde bakıma destek hizmeti ile geçici ve misafir bakım hizmetinden faydalanmak için Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüklerine başvuru yapılması gerekmektedir. ‘Engellilerin Bakımı Rehabilitasyonu ve Aile Danışmanlığı Hizmetlerine Dair Yönetmelik’ kapsamında işlem yapılmaktadır.

Soru 152: Engelli bakım hizmetleri nelerdir?

Bakıma ihtiyacı olan engelli bireylere resmi bakım ve özel bakım merkezlerinde yatılı ve gündüzlü olarak verilen hizmetlerdir.

Soru 153: Özel ve yatılı-gündüzlü bakım merkezine yerleştirme veya faydalanma ve evde bakım hizmeti için engelliden istenecek belgeler nelerdir?

a)T.C. Kimlik Numarası beyanı,

  1. b) Engelli sağlık kurulu raporu,

c)Yatılı ve sürekli bakımı için resmi veya özel bakım merkezine yerleştirilecek olan; 18 yaşını tamamlamamış bakıma muhtaç engelli için ilgili mahkemelerden alınacak, koruma altına alınması ve bir bakım merkezine yerleştirilmesi kararı ile velayet altında değil ise vesayet altına alınması ve vasi atanması kararı; 18 yaşını tamamlamış olup akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle işlerini görememesi veya korunması ve bakımı için kendisine sürekli yardım gerekmesi ya da başkalarının güvenliğini tehlikeye sokması nedenleriyle kısıtlanması gerekli bakıma muhtaç engelli için ilgili mahkemelerden alınacak, kısıtlanması ve bir bakım merkezine yerleştirilmesi kararı ile velayet altında değil ise vesayet altına alınması ve vasi atanması kararı.,

d)Bakmakla yükümlü olunan bireyler kapsamındaki kişilerin gelir ve mal durumuna ilişkin yazılı beyanı ve taahhüdü ile beyanın içeriğine dair belgeler,

e)İki adet vesikalık fotoğraf,

  1. f) Varsa öğrenim durumunu gösterir belge veya sureti,

g)Engellinin vasisi var ise, vesayete ve vasi atanmasına ilişkin mahkeme kararı,

ğ)Anne babanın boşanmış olması hâlinde, boşanmaya ilişkin mahkeme kararı,

h)İl müdürlüklerince, beyan edilen T.C. Kimlik Numarası üzerinden elde edilecek nüfus cüzdanı sureti, aile nüfus kayıt örneği ve ikametgâh adres belgesi dosyaya eklenecektir.

Soru 154: Özel bakım merkezlerinde bakım için hangi koşullar aranmaktadır?

Özel bakım merkezinden yararlanabilmek için tam teşekküllü hastanelerden alınacak 16.12.2010 tarih ve 27787 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan” Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik” kapsamında alınan Engelli Sağlık Kurulu Raporlarında engel oranı % 50 ve üzeri olup ağır engelli  EVET- HAYIR bölümünde EVET ibaresi olması;

30.07.2006 tarih 26244 sayılı “Bakıma Muhtaç Engellilerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik” kapsamında bakım ihtiyacı olduğuna dair bakım raporu;

Her ne ad altında olursa olsun her türlü gelirler toplamı esas alınmak suretiyle; kendilerine ait veya bakmakla yükümlü olunan birey sayısına göre kendisine düşen ortalama aylık gelir tutarının, bir aylık net asgari ücret tutarının 2/3’ünden daha az olduğunun (967,27 TL 2018 yılı 2.6 aylık dönem) bakım raporu ile tespit edilmesi gerekmektedir.

Soru 155: Özel bakım merkezlerinde bakım için devlet tarafından bakım ücreti nasıl ve ne kadar ödenmektedir?

Bakanlığımız tarafından her bir engelli için özel bakım merkezine her ay ödenen bakım ücreti 20.000 gösterge rakamı ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 154. maddesi uyarınca aylık gösterge tablosunda yer alan rakamlar ile ek gösterge rakamlarının aylık tutarlara çevrilmesinde uygulanacak aylık katsayının çarpımı sonucu bulunan tutardan fazla olamaz. (Aylık Katsayı gösterge rakamı+% 8 KDV=3216,345 TL/ 2018 yılı 2.6 aylık dönem)

Soru 156: Evde bakıma destek hizmeti ne demektir?

Engelli ailelerinin;  engelli bireyin kişisel bakımına yönelik işlerde desteğe ihtiyacının bulunması halinde, resmi bakım merkezlerinde veya özel bakım merkezlerinde çalışan bakıcı personelin, engelli bireyin ikamet adresine giderek yarı zamanlı hizmet sunmasını içermektedir.

Evde bakıma destek hizmeti mevcut bakım merkezinin bakım personeli sayısı doğrultusunda yürütülebilmektedir.